جنبش اول ماه مه در کردستان ۲۰۰۶- ۱۳۵۸
توضيح: بخش اول از کتاب جنبش اول ماه مه در کردستان را ملاحظه ميکنيد• اين کتاب در شهريور ۱۳۷۸(سپتامبر ۱۹۹۹) در تيراژ ۵۰۰ نسخه در سليمانيه چاپ و به ايران ارسال شد• متن اوليه کتاب با واژه نگار نوشته شده بود• با بازنويسی کتاب بشکل فورمات ورد بخش اول از ۴بخش کتاب را بمناسبت اول مه سال ۲۰۰۷ در اختيار قرار ميدهم• اهميت بخش اول اين کتاب تجارب و درسهای ارزنده ای است در ارتباط با برپايی اول مه های سالهای ۱۳۶۸تا ۱۳۶۴ در سنندج• طبقه کارگر و فعالين جنبش کارگری با کاردانی و روحيه انقلابی قدرت انقلابی و متحد خود را به نمايش گذاشته اند• درسها و تجارب اول مه های سالهای ۶۸تا۶۴ تاريخ درخشانی در جنبش کارگری و جنبش برپايی مراسمهای اول مه در دل خفقان سياه رژيم جنايتکار جمهوری اسلامی است• نسان نودينيان ۲۰ آپريل ۲۰۰۷
جنبش اول ماه مه در کردستان ۲۰۰۶- ۱۳۵۸
بيوگرافی گرد آورنده کتاب:
نسان نودينيان، متولد سال ۱۳۳۲، از سال ۱۳۴۸ در يک محفل مبارزاتی در شهر مريوان فعاليتهای سياسی را شرع کرده و از سال ۱۳۴۹تا ۱۳۵۱ در شهرهای ساوه و تهران هنگام تحصيل با محافل سياسی ارتباط داشته است• در سال ۱۳۵۷ از فعالين اصلی طيف مبارزان انقلابی شهر مريوان برای پيروزی قيام در بهمن ماه ۱۳۵۷ و سپس يکی از چهره های اصلی در اداره شهر مريوان در فاصله قيام بهمن ۵۷ تا شروع جنگ مسلحانه در کردستان بوده است• جزو اولين دسته نيروی نظامی بود در صفوف کومه له، مقاومت مسلحانه عليه جمهوری اسلامی در جنوب کردستان را سازماندهی کرده• سالهای زيادی در صفوف کومه له و حزب کمونيست ايران، در بخش علنی و نظامی به عنوان کادر مبلغ و سازمانده در شهر مريوان و حومه و مناطق آلان سردشت فعاليت داشته است• در صفوف کومه له از فعالين کمونيسم کارگری بود و به گرايش فراکسيون کمونيسم کارگری که توسط منصور حکمت فراخون داده شده بود، پيوست• در اولين کنفرانس فراکسيون کمونيسم کارگری جزو تعداد معدود دعوت شده به اين کنفرانس بود• با جدايی اين گرايش از کومه له او نيز جدا شد و به حزب کمونيست کارگری ايران پيوست• در سال ۱۹۹۱ در اولين کنفرانس بنيانگذاری حزب کمونيست کارگری شرکت کرده و تا سال ۲۰۰۴ از کادرهای حزب کمونيست کارگری ايران بود• در حزب کمويست کارگری ايران در مسئوليتهای کليدی و کميته های اصلی حزب، کميته آلمان، کميته کردستان و کميته خارج از کشور عضويت داشته است• از سال ۱۹۹۹تا مقطع جدايی از حزب کمونيست کارگری دبير کميته آلمان بود• و از کنگره ۳حزب کمونيست کارگری ايران عضو کميته مرکزی اين حزب بود•
در سال ۲۰۰۴ همراه اکثريت اعضای کميته مرکزی با امضا بيانيه جدايی از حزب کمونيست کارگری، از کادرهای اصلی بنيانگذاری حزب کمونيست کارگری ايران – حکمتيست است• در کنفرانس اول و کنگره اول حزب حکمتيست به عضويت کميته مرکزی انتخاب و با تشکيل حزب حکمتيست تا پلنوم هفتم اين حزب در موقعيت عضويت در دفتر سياسی، و کميته رهبری و تا کنفرانس دوم تشکيلات خارج از کشور دبير کميته خارج از کشور حزب حکمتيست بود•
رفقای کارگر! خوانندگان گرامی!
جمعبندی و گردآوری، جنبش اول مه در شهرهای کردستان، بمنظور مروری تاريخی و در دسترس قرار دادن تجارب مراسمهای اول مه در اين کتاب، انجام گرفته است•
بررسی تاريخ معاصر و اجتماعی کردستان ايران، امروز با بررسی هايی که احزاب ناسيوناليست بنا به منافع طبقاتی و بورژوايی در اين مورد ارائه داده اند ضروری است• و اين کار را جنبش کمونيسم کارگری بايد در مقاطع مختلف تاريخ معاصر کردستان پيش ببرد•
در اختيار قرار دادن ادبيات تاريخی جنبش کارگری بويژه از زبان کارگران و فعالين کمونيست، و با شيوه مستند يا خاطره نويسی بخشی از اين امر است• در اين جهت کتاب حاضر سعی کرده از زبان رهبران و فعالين جنبش کارگری در کردستان، و از زاويه مبارزه طبقاتی کارگران حرکات اول مه در کردستان را که از دو دهه پيش با انقلاب آغاز شده است بررسی کند•
کارگران کردستان برای داشتن درک روشن از آرايش سياسی فی الحال موجود جامعه و پيشينه تقابل کمونيسم کارگری و جريانات بورژوائی، لازم است با تاريخ جنبش طبقاتی خود آگاه باشند• ضرورت اين مساله با توجه به نياز مبرم تر نسل جوان به اين دانش تاريخی روشن تر ميشود•
در تهيه و اديت اين کتاب رفيق قديمی و صميمی ام فاتح شيخ الاسلامی مرا ياری کرده است که دستش را به نشانه قدردانی ميفشارم•
شهريور ۱۳۷۸(سپتامبر ۱۹۹۹)
جنبش اول مه
يک سنت راديکال جنبش کارگری در کردستان
فاتح شيخ
رفيق قديمی و صميمی ام نسان نودينيان از من خواسته مقدمه ايی بر کتابش در باره جنبش اول مه در کردستان بنويسم• بخاطر اين دعوت شيرين از او تشکر ميکنم و بخاطر کار ارزشمند نوشتن اين فصل از تاريخ جنبش کارگری در کردستان، دستش را به گرمی ميفشارم• هنگام خواندن پرينت کتاب، با تجديد خاطره عزيزانی که نامشان، فعاليتشان و جان باختنشان در راه آرمان سوسياليستی در اين کتاب ثبت شده و همچنين با خواندن صفحاتی که اول مه سالهای ۶۶، ۶۷، و ۶۸ سنندج و مراسمهای شورانگيز و آتش افروزيها را تصوير ميکند، بارها اشک در چشمانم جمع شد•
برگذاری روز جهانی کارگر در کردستان ايران، بخشی از يک جنبش راديکال کارگری از مقطع انقلاب ۵۷ ايران به اين سو در اين جغرافيای سياسی است که مشخصه آن در دو دهه اخير، حضور فعال و نفوذ اجتماعی گسترده يک کمونيسم پيگير، در تقابل نه فقط با رژيم اسلامی سرمايه بلکه همچنين با جنبش سنتی ناسيوناليسم کرد بوده است•
پروژه کميته کردستان حزب کمونيست کارگری ايران، راجع به تدوين تاريخ معاصر کردستان به روايت کمونيستها، تاکنون با استقبال قابل توجهی روبرو شده و از جمله تعدادی از اعضای کميته کردستان عملا دست بکار تحرير بخشهائی از اين تاريخ شده اند• يک اولويت اين پروژه، توجه ويژه به جنبش اول مه سنندج در سالهای ۱۳۶۸••••••• تا ۱۳۶۴ بود• کتاب حاضر از آنچه در نظر داشتيم فراتر رفته و علاوه بر جنبش اول مه سنندج، جلوه های اين جنبش در ساير شهرها و مناطق کردستان از نقده و اشنويه و مهاباد و بوکان و سقز و بانه تا مريوان و اورامان و ژاورود و کامياران را هم در بر گرفته است• با اينکه تصوير کتاب از جاگير شدن اين سنت جهانی کارگری در مقطع معينی از حيات طبقه کارگر در کردستان به حد کافی زنده و گوياست، هنوز جا دارد در باره جايگاه آن در پروسه تکوين طبقه کارگر و جنبش راديکال کارگری در کردستان، و در باره نقش کليدی سنت کمونيستی کارگری در اين مرحله، بيشتر گفته شود•
آنچه قبل از هر چيز لازم به تاکيد است اينکه جنبش کارگری و کمونيستی در کردستان ايران يک جنبش اجتماعی است که ملزومات شکل گيری و عروج آن طی دهه های اخير کاملا قابل درک و شناخت است• تلاش ما و همه فعالين اين جنبش برای بر جسته کردن اين واقعيت تاريخی خود جزئی از اين پروسه و تقويت و گسترش دامنه اجتماعی آن است• جريانات ناسيوناليستی کرد همواره کوشيده اند وجود اجتماعی يک جنبش و يک جريان کارگری و کمونيستی زنده و پويا در کردستان را انکار کنند و از جامعه کردستان تصويری روستائی و عقب مانده و حتی ماقبل سرمايه داری رسم کنند که در آن مبارزه طبقاتی ای در جريان نيست و آنچه هست صرفا يک جنبش ملی خودمختاری طلبانه است و بس! در ترسيم اين تصوير عقب مانده و غير واقعی، جريانات ناسيوناليست کرد دست تنها نيستند بلکه انبوهی از کردشناسان و "محققان" محط آکادميک غرب نيز مبارزه طبقاتی و نقش طبقه کارگر و جنبش کمونيستی آن در تحولات سياسی جامعه کردستان را انکار ميکنند و يا ميکوشند آن را فرعی و در حاشيه جامعه نشان دهند• متاسفانه هستند "چپ"هائی نيز که اگر روزگاری به اين جنبش باليده اند، امروز با ارکستر بورژوازی همصدا شده اند تا صدای جنبش طبقاتی کارگران در کردستان شنيده نشود و خواب "وحدت ملی" شان را آشفته نکند•
انکار نقش مبارزه طبقاتی طبقه کارگر البته خاص بورژوازی تازه به دوران رسيده کردستان نيست، بلکه پديده ائی جهانی است که طی دو سه دهه اخير يک کمپين گسترده بورژوازی جهانی و خيل بيشماری از اردوی آکادميک در هزاران دانشگاه و "موسسه پژوهشی" پشت بند آن بوده است• آنچه ويژگی کردستان است از يک سو آميختگی اين مساله با وجود يک جنبش ملی است، که به بورژوازی ناسيوناليست امکانات فوق برنامه ای در تلاش برای خفه کردن صدای کارگران داده است، و از سوی ديگر وجود يک جريان روشن بين کمونيستی کارگری است، که بطور روزمره خرافات ناسيوناليستی را افشا و از استقلال طبقاتی کارگران کردستان در مبارزه برای رهائی از بردگی سرمايه، رهائی از رژيم اسلامی سرمايه و رهائی از ستم ملی جاری بر مردم کردستان دفاع کرده است• به حکم اين ويژگی، نفس دادن تصويری واقعی از جنبش کارگری و گرايش کمونيستی درون آن، در برابر حاشا کردن جريانات بورژوائی ناسيوناليست و آکادميک از آن خود جزئی از مبارزه طبقاتی جاری در کردستان است•
در عين حال شناخت جايگاه جنبش اول ماه مه سنندج و در کردستان ايران علل العموم، که موضوع اين کتاب است، فی نفسه بخشی از خودآگاهی طبقاتی کارگران نيز هست که تلاش برای بازتوليد آن يک عرصه تعطيل ناپذير کمونيستی ما در کردستان است• اگر در اول ماه مه سال ۵۸، کارگران نهال اين سنت جهانی را در کردستان، جامعه بلافصل و محيط مستقيم کار و زندگی خود، کاشتند و بارآور کردند، اگر در جريان جنبش اول مه سنندج طی سالهای متوالی در دل اختناق اسلامی، سنت ها و شعاير انترناسيوناليستی و کمونيستی را در مراسمهايشان تثبيت کردند طوری که امروز، بطور مثال "سرود انترناسيونال" يک شاخص هويت طبقاتی کارگران کردستان شده است، وظيفه هر فعال کارگری، هر فعال کمونيست اين جنبش، زنده نگهداشتن و بازتوليد اين سنتها بر متن يک خودآگاهی جامع طبقاتی است• بايد تضمين کنيم که چنان نشود که کارگران روز اول مه فرياد آزادی و برابری سر دهند اما روز تعيين تکليف قدرت سياسی در جامعه، دست روی دست بگذارند و يا دنباله رو جريانات بورژوائی شوند• کتاب حاضر تلاشی در اين زمينه است•
و در آخر يک نکته کوتاه در باره جايگاه جنبش اول مه سنندج در پروسه شکل گيری يک جنبش راديکال کارگری در کردستان، واقعيت اين است که سرمايه داری از آغاز يک نظام جهانی بوده که قدم به قدم به اقصی نقاط کره زمين گسترش يافته و هر جا که رسيده تقابل کارمزدی و سرمايه، تقابل بورژوازی و پرولتاريا را علاوه بر مقياس جهانی در مقياس محلی هم شکل داده است• به همين اعتبار، تکوين طبقه کارگر و تسری آگاهی طبقاتی هم امری جهانی است، بطور مثال زمانی که هنوز مناسبات فئودالی بر کردستان تسلط کامل داشت، بوده اند کارگرانی که در جريان مهاجرت به روسيه با حزب بلشويک و انقلاب اکتبر آشنائی پيدا کرده و در بازگشت بذر آگاهی طبقاتی را با خود آورده و برای انتقال آن به توده محروم جامعه تلاش کرده اند• ولی در غياب يک اردوی وسيع کارمزدی در محل، اين تسری آگاهی طبقاتی جهانی چه از طريق کارگران مهاجر و چه از طريق فعالين و جريانات چپ و کمونيست نميتوانست به يک حرکت دارای وزنه اجتماعی موثر تبديل کند•
علاوه بر مهاجرت کارگران از کردستان به مناطق دور و نزديک ايران و منطقه، اين پروسه اصلاحات ارضی بود که با حلع يد گسترده، جمعيت وسيعی از کارگران مزدی در کردستان ايجاد کرد که مبنای مادی – اجتماعی موجوديت طبقه کارگر و آرمانهای برابری طلبانه و سوسياليستی اين طبقه قرار گرفت• با اينهمه، نفس وجود اردوی کارگر مزدی هم برای شکل گيری بلافاصله يک طبقه کارگر خودآگاهی کافی نبود، اين سير عينی تاريخ جامعه و تحولات سياسی دو دهه اخير بود که پروسه تکوين طبقه کارگر در کردستان رابه شکلی که هم اکنون هست ممکن و ميسر گردانيد•
نقطه عطف بزرگ اين تاريخ عينی، انقلاب سال ۵۷ بود و تحولات سياسی مهمی که در کردستان به طی شدن مراحل بعدی اين پروسه کمک کرد اساسا مديون وجود يک گرايش نيرومند کمونيستی و تقابل پيگير و قاطعانه اش، هم با رژيم اسلامی سرمايه و هم با جريان بورژوا ناسيوناليسم درون جامعه کردستان بود• در اينجا مجال اشاره کردن به وجوه گوناگون اين روياروئی تاريخی نيست، اين کار را من و شمار ديگری از کادرهای حزب کمونيست کارگری در نوشته های ديگر کرده ايم، آنچه در ارتباط با موضوع کتاب لازم به تذکر است اينست که جنبش کارگری در کردستان از فضای باز ناشی از انقلاب برای بميدان آمدن و طرح شماری از فوريترين خواسته هايش استفاده کرد، اما لشکر کشی جمهوری اسلامی علاوه بر قيچی کردن آن روند، فضا را برای عروج ناسيوناليسم کردمساعد کرد، اما کارگران آگاه و مبارز از فعاليت آشکار و پنهان خود برای ابراز وجود در شرايط نامساعد بعد از لشکرکشی رژيم و گسترش ناسيوناليسم دست نکشيدند و سر انجام در مقطع معينی با اتکا به حضور يک نيروی کمونيستی با نفوذ و مسلح در برابر رژيم و حزب بورژوا ناسيوناليست در منطقه، توانستند خفقان رژيم اسلامی را بشکنند و ابراز وجود طبقاتی خود را به سطح علنی بکشانند• جنبش اول مه سنندج طی چندين سال ظرف چنين ابراز وجود طبقاتی راديکالی بود که در عين حال مهر آرمانها و سياستهای سوسياليسم راديکال و کارگری را بر خود داشت•
به اين اعتبار و به اعتبار فعاليت گرايش راديکال کمونيسم کارگری در صفوف طبقه کارگر در کردستان و به يمن شفافيت بخشيدن هر چه بيشتر به برنامه و سياست کارگری طی سالهای اخير، ميتوان مقطع جنبش اول مه سنندج و تشکيل و فعاليت تشکل کارگری راديکال "اتحاديه صنعتگر" سازماندهی برگزاری مراسمهای توده ای و علنی اول مه طی چند سال متوالی، تثبيت سنتها و شعاير انترناسيوناليستی در اين مراسمها و طرح مطالبات اساسی و راديکال در قطعنامه های تاريخی آن را، مقطع تکميل پروسه شکل گيری يک جنبش راديکال کارگری در کردستان ايران دانست• اهميت اين دوره بندی در اينست که کارگران کردستان و بويژه رهبران و فعالين خواه نسل فعال در انقلاب ۵۷ و بعد و خواه نسل جديد فعالين کمونيست و کارگر، از دستاوردهای آن، بعنوان مبنای اعتماد بنفس طبقاتی و هويت طبقاتی خود و بعنوان سکوی پرش در جهت متحد کردن هر چه گسترده تر صفوف خود برای دست بردن به قدرت سياسی در جريان تحولات سياسی جاری و آتی استفاده کنند•
نسان نودينيان با نوشتن کتاب حاضر و ثبت فاکتهای اين جنبش راديکال و گسترده، يک ابزار اجتماعی در اين جهت، در اختيار جنبش کارگری و فعالين کمونيست در کردستان قرار داده است•
فصل دوم
۱• جنبش اول مه سنندج ۱۳۶۸• ۱۳۶۴
۲• جنبش اول مه سندج ۱۳۷۵• ۱۳۶۹
۱• جبش اول مه سنندج ۶۸• ۶۴
برگزاری وسيع اول مه در طی پنچ سال ۶۸• ۶۴ در شهر سنندج که در ابعاد هزاران نفره و بطور علنی و شامل برنامه های متعدد برگزار ميشد يک جنبش معين بود که نقش مهمی در شکل دادن به جنبش راديکال کارگری کردستان ايفا کرده است•
اول ماه مه سال ۱۳۶۴
دهم ارديبهشت يکروز قبل از اول ماه مه دولت سومين پيش نويس قانون کار را منتشر ميکند• اين پيش نويس نسبت به پيش نويسهای قبلی حاکی از عقب نشينی رژيم بود• ملزم کردن همه کارفرمايان به اجرای آن، مرخصی ساليانه، فصل مربوط به زنان و مهمتر از همه تعطيلی اول ماه مه، تغييراتی بود که در اين پيش نويس انجام گرفته بود• تحميل تعطيلی اول ماه مه به يکی از هارترين رژيمهای حافظ منافع سرمايه قبل از هر چيز نشانه حضور قدرت اجتماعی کارگران در انقلابی بود(انقلاب ۵۷) که اين رژيم خود را به آن منسوب ميکرد و مشروعيت خود را از آن می گرفت•
در کردستان اول ماه مه ۶۴ از نقطه نظر وسعت حرکات کارگران و شرکت توده های وسيع کارگری در اين روز بی سابقه بوده است• در بسياری کارخانه ها کارگران کار را تعطيل کردند، مراسم دولتی را تحريم کردند و در مواردی هم مجمع عمومی و يا اجتماعات مستقل خودشان را تشکيل دادند• و درباره خواستها و مطالباتشان صحبت کردند•
در سنندج، شهر به حالت نيمه تعطيل درآمد• روز دهم ارديبهشت مردم دسته دسته در کوچه ها و خيابانها به هم ميرسيدند و ميگفتند فردا روز کارگر است و کار تعطيل است•
در روز اول ماه مه کارخانه ها و کارگاه های بزرگ و کوچک تعطيل شدند و مغاذه های زيادی به حال تعطيل درآمد• صنايع فلز و کمد سازيها، جوشکاريها، آلومينيوم سازان، صنايع چوب بری در اين روز تعطيل بودند•
تعدادی از کارگران شرکتهای دولتی مانند مخابرات و شهرداری در اين روزبر سر کار حاضر نشدند•
کارگران شهر سنندج در اين روز ضمن برگزاری ديد و بازديد از منازل يکديگر در جمع خانواده های کارگری، روز اول مه را به همديگر تبريک ميگفتند• و جشن ميگرفتند•
روشن کردن آتش به مناسبت اول مه
به مناسبت اول مه هنگام شب برفراز قله کوه آبيدر که مسلط بر شهر سنندج است و نيز بر روی گردنه صلوات آباد، توسط کارگران آتشهايی به نشانه گراميداشت روز کارگر افروخته شد که تا پاسی از شب همچنان روشن بود• با اين ابتکار سمبليک، شور و اميد درخشانی در شب تيره ارتجاع جمهوری اسلامی در دل توده کارگر و زحمتکش و مردم انقلابی بر افروخته ميشود•
در کارخانه پوشاک سنندج رژيم در سالن غذاخوری اين کارخانه مراسم روز کارگر بر پا کرد• دراين مراسم تعدادی محدود و آنهم از کارفرمايان و حسابداران شرکت کردند• و عملا از طرف کارگران تحريم شد•
در کارخانه شاهو سنندج کارگران تراکت پخش کردند، و در اين روز استاندار کردستان به کارخانه شاهو ميرود، اما به محض ورود به سالن کارخانه کارگران آنجا را ترک ميکنند•
در ساعت سه بعدازظهر کارگران، روز کارگر را با برپايی جشن و تبريک گفتن به همديگر گرامی داشتند• و اين مراسم چنانکه خواهيم ديد سنگ بنای مراسم های باشکوه تر سالهای بعد ميشود•
در روز ال مه، کارگران خباز سنندج در محل اتحاديه خبازان جشن اول ماه مه را برگزار ميکنند• و ضمن تبريک گفتن اول مه در ميان خودشان شيرينی، پخش ميشود و کارگران در مورد مسائل اتحاديه و شرايط مختلف کار به بحث و گفتگو می نشينند•
مراسم جوانان شهر در اول ماه مه
جوانان خانواده های کارگری محلات فقير نشين شهر سندج، گلشن، کانی کوزه له، و•••• تصميم به برگزاری جشن اول ماه مه ميگيرند• جمعی از آنان دور هم جمع شده و درباره اهميت روز کارگر صحبت ميکنند• قول و قرار ميگذارند که از طريق شعار نويسی در محله و دبيرستان، و تکثير اعلاميه و تراکت، پخش شيرينی و بالاخره تعطيل کردن دبيرستان در آن روز(چهارشنبه) به سهم خود جشن جهانی طبقاتی شان را برگزار نمايند• برای برگزاری اول مه تقسيم کار ميکند• پدران ومادران خود را در جريان می گزارند• و از آنان کمک می گيرند• و در جلسات بعدی خود بقيه ترتيبات کار را تنظيم ميکنند و سرانجام محله و مدرسه را از اعلاميه و تراکت و شعار پر ميکنند• نها روز ۱۱ ارديبهشت درمدرسه شيرينی پخش ميکنند و عليرغم مقاومت مديران، مدرسه را تعطيل ميکنند و به ديد و بازديد خانوادگی و بحث روی اهميت روزکارگر در اين ديدارها پرداختند•
اول ماه مه سال ۱۳۶۵
در سنندج مراسم دولتی روز کارگر با بی اعتنايی کارگران و ناکامی آشکار رژيم همراه بود• در اين شهر رژيم از قبل اجرای تاکتيک عمومی و اعلام شده اش يعنی رژه نظامی و اعزام به جبهه را از دستور خارج کرده بود و ازآن خبری نبود•
سنندج
از نمونه های برجسته برپايی اجتماع مستقل کارگری با شرکت بخش های هر چه وسيعتر کارگران، اقدام کارگران شهر سنندج، گردهمايی مشترک آنها در کارخانه پوشاک و برگزاری مراسم اول مه در چندين نقطه و محله شهر بود• در روز اول ماه مه کار عمدتا تعطيل شد• مراسم دولتی تحريم گرديد• کارگران کارخانه ها، کارگاه ها، اصناف و کارگران بيکار، اجتماع مشترکی در سالن کارخانه برپا داشتند• و طی آن از خواستها و مطالبات کارگران و از عزم و اراده طبقه کارگر برای رهايی صحبت کردند• در اول مه ۶۵ فضای شهر سنندج خبر از تعطيل و جشن کارگران ميداد•
از چند روز قبل از اول مه، فرا رسيدن روز کارگر در سنندج کاملا مشهود بود• کارخانه ها، کارگاهها، ميادين کار و بين کارگران ساختمانی و صفوف مختلف، همه جا صحبت ازچگونگی برگزاری اول ماه مه بود• شعارهای اول مه بر در و ديوار نقش می بست•
رژيم سرکوبگر جمهوری اسلامی از چند روز قبل از اول مه بر تعداد نيروهای نظامی و انتظاميش در سطح شهر افزوده بود• روز سه شنبه ۹ ارديبهشت نمايندگان کارگران به اداره کار مراجعه کردند و سالن کارخانه پوشاک را برای برپايی جشن مستقل کارگران در اختيار گرفتند• طی اطلاعيه هايی از سوی چند تشکل کارگری که تا روز مراسم وسيعا در سطح شهر پخش ميشد، مکان و زمان مراسم به اطلاع کارگران ميرسيد• بعدازظهر اول مه کارگران کارخانه های شاهو و پوشاک بهمراه گروههايی از کارگران کارگاههای مختلف، کارگران اصناف، کارگران ساختمانی و کارگران بيکار مراسم مستقل خود را برپا کردند• در اين اجتماع که حدود ۲۰۰ نفر در آن شرکت داشتند، چند نفر از کارگران درباره روز جهانی طبقه کارگر و خواستها و مطالبات کارگران سخنرانی کردند• در پايان اين مراسم قطعنامه ای از سوی کارگران صادر گرديد و بتصويب رسيد•
برگزاری اول ماه مه ۱۳۶۵ در مراکز توليدی سنندج؛
تحرم مراسم دولتی!
اداره کار و امور اجتماعی سنندج بمناسبت روز کارگر مراسمی در سالن کارخانه پوشاک برگزار کرده و کارگران شاهو را نيز با اجبار و تهديد در اين مراسم گرد آوردند• در اين مراسم دو تن از مزدوران رژيم، "عطايی"(نماينده مجلس) و "موسوی"(نماينده خمينی در غرب کشور) سخنرانی کردند• کارگران در اين مراسم از خوردن شيرينی خودداری کردند و عملا در اين مراسم با بی تفاوتی شرکت کردند•
در سنندج کارگران کارخانه شاهو و پوشاک و تعدادی از کارگاههای توليدی از قبل تصميم گرفته بودند که مراسم مستقل خود را در گراميداشت اول ماه مه برپا دارند• ساعت ۲و ۳۰دقيقه کارگران مجددا در سالن کارخانه پوشاک تجمع خود را ايجاد کرده و اين روز را بيکديگر تبريک گفتند• نماينده اداره کار هم در اين مراسم حضور داشت• و قرار بود اول او سخنرانی کند• او با دعا و مساله جنگ شروع کرد• و گفت؛ "ما نبايد در اين شرايط خواستهای کارگری را مطرح کنيم•" در حين سخنرانی نماينده اداره کار صحبتهای او از طرف کارگران تحريم شد• کارگران با سوت زدن مزاحم سخنرانيش بودند و نگذاشتند سخنرانيش را تمام کند• بعد چند تن از کارگران شرکت کننده در اين مراسم سخنرانی کردند• اما پس از تحريم سخنرانی نماينده اداره کار، مزدوران ميکروفون سخنرانی را قطع کردند• کارگر سخنران گفت؛ "کارفرماها و اداره کار تحمل شنيدن صحبتهای کارگران در پشت ميکروفون و باصدای بلند ندارند، اما ما کارگران صدايمان بلندتر از ميکروفون است و استوار و با قامت بلند و با طنين تمام حرفهايمان را ميزنيم"• سپس يکدقيه سکوت از طرف اين کارگر اعلام شد و گفت؛ "سنت کارگران خواندن دعا نيست• بلکه دقيقه ای سکوت بخاطر کارگران جانباخته است"• اين رفيق کارگر با اشاره به جنگ ايران و عراق گفت؛ "اين جنگ جنگ ما نيست و ما در اول مه خواستهايی داريم، طبقه کارگر امروز در تمام دنيا جشن جهانی اش را ميگيرد• و کار را تعطيل ميکند• ما هم حق داريم که خواستهايمان را مطرح کنيم"• يکی ديگر از کارگران در صحبت هايش گفت؛ "ما کارگران وقتی رها ميشويم که قدرت را بدست بگيريم، فکر کنيد! ما نا چاريم بدليل فقر و محروميت بچه های ۵ساله مان را برای کار به زير دست صاحبکاران روانه کنيم• در کمترين سن بدنشان فرسوده ميشود• از سواد محروم ميمانند، امکانات زندگی نداريم و زندگی برای ما مرگ شده است• ما راهی جز مبارزه در راه نابودی سرمايه نداريم• رفقا! بيائيد دست بدست هم دهيم و متحد شويم"!
اين مراسم تا ساعت ۴بعدازظهر ادامه داشت• سرانجام کارگران شرکت کننده در مراسم قطعنامه ای نيز صادر کردند که در قطعنامه اين مطالبات را مطرح کردند:
۱• برسميت شناختن تعطيلی روز جهانی کارگر از طرف دولت•
۲• بيمه بيکاری•
۳• اجرای تصويب پيش نويس قانون کار جديد با شرکت نمايندگان واقعی کارگران•
مراسم با شعار اتحاد، اتحاد، کارگران اتحاد! پيش بسوی انقلاب، خاتمه يافت•
کارگران شهرداری سنندج در اول مه کار را تعطيل کردند و بخانه دوستان کارگر خود رفتند و راجع به روز کارگر و مسائل خود بحث و گفتگو کردند•
در تعدادی از محلات شهر سنندج در اين سال گراميداشت اول ماه مه با برپائی جشن و سرور روبرو بود• در اين مراسمها، کارگران روی بسته های شيرينی نوشته بودند؛ گرامی باد ۱۱ ارديبهشت روز همبستگی کارگران! محرومان جهان متحد شويد! کارگران جهان متحد شويد! زبده با حزب کمونيست ايران!
مراسم اول ماه مه سال ۱۳۶۶
يک اوج با شکوه در جشن اول مه سنندج
شمسی محمدی کارگر قاليباف و فعال برپايی مراسمهای اول مه در مورد مراسم ماه مه ۶۶ چنين ميگويد؛ "در اين سال دو ماه قبل از اول مه ۶۶ هيئت برگزاری اول مه تشکيل شد• برای پيشبرد امور اول مه، سازماندهی لازم در عرصه های زير تدارک ديده شد• چند نفر برای سخنرانی آماده شدند• و هيئتی برای مذاکرده با اداره کار و مساله محل مراسم، انتخاب شدند• چند نفر هم مسئول کمک مالی شدند• چند نفر از کارگران مسئول ارتباط با تشکلهای کارگری و تهيه قطعنامه شدند• متن نهايی قطعنامه اول مه در مجمع عمومی هيئت برگزار کننده، نوشته شد و به تصويب رسيد• در مورد ارائه قطعنامه به مراسم اول مه دو گرايش وجود داشت؛ يکی گرايش قانونگرا بود که در رابطه با مساله جنگ ايران و عراق نظر داشت، و ميگفت که نبايد ما جنگ ايران و عراق را محکوم کنيم• و در مورد مساله آزادی برابری حکومت کارگری مساله داشتند• و سوم، بدليل اينکه ماه رمضان بود و ميگفتند، برای اينکه رژيم به مراسم ما حساس نشود، پيشنهاد بکنيم که زنان کارگر در اين مراسم شرکت نکنند!! و اين گرايش قانونگرا در مورد يک دقيقه سکوت در شروع برنامه مخالف بودند و ميگفتند، يک دقيقه سکوت رژيم را حساس ميکند، در تقابل با اين نظر گرايش راديکال و کمونيستی اصرار داشت که يک دقيقه سکوت سنت جنبش کارگری در اول مه است، و همين ايده را نيز پيش برد• در مقابل اين گرايش قانونگرا، گرايش ما، گرايش کمونيسم کارگری وجود داشت، گرايش کمونيسم کارگری خيلی قوی بود و در هدايت و رهبری مراسمهای اول مه دست بالايی داشت"•
يک هفته قبل از اول مه به اتحاديه ها و تشکلهای کارگری از جمله اتحاديه خبازان، اتحاديه گرمابه ها، قنادها، برای شرکت در اول مه مراجعه کرديم• اين اتحاديه ها و کارگران در مراسم ما شرکت نکردند و خودشان در مراسمهای محلی در محل کار و محافل کارگری روز اول مه را گراميداشتند• کارگران شرکت نساجی کردستان در مراسم مرکزی ما شرکت داشتند و در مراسمی که در محل کار هر ساله برگزار ميکنند، نيز شرکت کردند• در مورد محل مراسم، ما با اداره کار مشکل داشتيم• آنها در کار ما کارشکنی حساب شده ای کردند• تلاش آنها اين بود که به ما محل مراسم ندهند و اين لجاجت و دشمنی را تا روز اول مه ادامه دادند• در روز مراسم خودمان پاساژ عزتی را تصرف کرديم و مراسم را گرفتيم•
و البته سنتی جا افتاده در ميان فعالين اول مه وجود داشت، آنهم اين بود که بعد از مراسم اول مه، فعالين اول مه و هيئت برگزاری اول مه، جلسه ای گرفتيم و مراسم و جزئيات کار را مورد بررسی قرار داديم• اين نوع کارها باعث ميشد، سال بعد با چشم بازتری برای تدارک اول مه برويم• اين را هم اضافه کنم که زنان بخش زيادی از شرکت کنندگان را تشکيل ميدادند• و خودشان دلسوزانه برای برگزاری اجتماعات اول مه پول جمع ميکردند• و يا در تبليغ و تدارک آن شرکت ميکردند• و حتی در سال ۶۸ يکی از زنها سرود خواند و سايرين او را بسيار تشويق کردند• من خودم در سال ۶۶ خواهان اين شدم که سخنرانی کنم• اما گفتند که اين کار خطرناک است مورد حمله جمهوری اسلامی قرار ميگيريم• جمهوری اسلامی نمی تواند حضور زنان را در اجتماعات عمومی تحمل کند• نماينده وزارت کار گفته بود که حتی بايد در سالن پرده کشيده شود تا زنها و مردها همديگر را نبينند• بعضی از افراد محافظه کار در هيات برگزاری جش اول مه موافق اين بودند که بخاطر "امنيت" اجتماع به اين خواست جمهوری اسلامی بايد گردن گذاشت• اما اکثريت اعضای هيات برگزاری به تهديدهای جمهوری اسلامی اهميت ندادند•
مراسم مرکزی و ميتينگ بزرگ کارگران در پاساژ عزتی!
در فاصله هشتم تا يازدهم ارديبهشت ماه، شهر سنندج شاهد جنب و جوش تدارک کارگران و زحمتکشان اين شهر برای برگزاری هر چه باشکوهتر اول مه بود• در روز ۱۱ ارديبهشت سيمای شهر بکلی دگرگون شده بود• جنب و جوش کارگران و مردم شهر و توده های ستمديده از بعدازظهر اين روز شروع شد• کارگران و مردم شهر دسته دسته بطرف نقاط برگزاری اجتماعات و گردهمائی ها در حرکت بودند• بزرگترين اجتماع کارگران با جمعيتی بالغ بر هزار نفره در ساعت دوبعدازظهر در پاساژ عزتی برگزار شد• اين مراسم با يک دقيقه سکوت بياد کارگران شيکاگو و ديگر کارگران جانباخته شروع شد و سپس پيام هيئت برگزاری مراسم قرائت گرديد• آنگاه يکی از کارگران در مورد ضرورت ايجاد تشکلهای کارگری و نيز ضرورت شرکت زنان در همه شئون اجتماع پا به پای مردان، به سخنرانی پرداختند• بعد از شنيدن چند ترانه و موسيقی يکی ديگر از کارگران در مورد تاريخچه روز جهانی کارگر، سخنانی ايراد کرد• در مورد کار طاقت فرسا و ضرورت کاهش ساعت کار و نيز ممنوعيت کار برای کودکان و آماده نمودن تسهيلات لازم برای پرورش فرزندان کارگران مانند بهداشت و درمان به تفصيل سخن گفت• پس از سخنان اين کارگر، رفيق کارگر ديگری در مورد بيمه بيکاری و نبود امنيت شغلی در کارگاههای خصوصی سخنرانی کرد• اين کارگر در ادامه سخنانش اضافه نمود که جنگ و سربازی باعث شده که کارفرماها بويژه در کارگاههای کوچک هر چه بيشتر و شديدتر کارگران را استثمار کنند و کارگر نتواند هيچ اعتراضی کند• وی گفت؛ "جنگ ايران و عراق باعث تشديد مشقات بر کارگران شده به بهانه اين جنگ ويرانگر بيکاری و گرانی مالياتهای گزاف به عناوين گوناگون، کمبود مواد اوليه که باعث سلب امنيت از زندگی مردم شده بيش از پيش گسترش يافته است• ما کارگران و مردم خواستار قطع جنگ هستيم•" که اين شعار از طرف حاضرين چند بار تکرار گرديد• حاضرين با تاييد اين سخنان با شور و شوق فراوان کارگر سخنران را تشويق کردند• پس از آن نمايشنامه ايی از طرف کارگران بر روی صحنه آمد• در طول مراسم شعارهايی چون "بيمه بيکاری برای کارگران" و "کارگران جهان اتحاد! اتحاد"!، "چاره رجبران اتحاد اتحاد"!، "جنگ ايران و عراق جنگ سرمايه داران است" از طرف حاضرين مداوم تکرار ميگرديد•
در پايان مراسم قطعنامه ای در ۱۷ ماده قرائت شد که مورد تائيد و تصويب کارگران شرکت کننده قرار گرفت•
درخلال اين مراسم چای و شيرينی، پخش گرديد و در بسته های شيرينی اتيکتهايی مناسب روز کارگر نصب گرديده بود•
مراسم در ساعت ۶عصر با شعارهای کارگری و انقلابی شادباش و تبريک اين روز شور و شوق فراوان به پايان رسيد•
سنندج: کارخانه پوشاک
کارگران کارخانه پوشاک سنندج که بيشتر آنها کارگران زن هستند در اجتماع مستقل اول ماه مه روز جهانی کارگر را گرامی داشتند و چند نفر از کارگران بمناسبت اين روز اتحاد جهانی طبقه کارگر سخنرانی کردند• کارگران در اين سخنرانی ها درباره دستمزد، بيمه بيکاری و همچنين تاريخچه اول ماه مه صحبت کردند• پس از سخنرانيها اجتماع اول مه کارگران کارخانه پوشاک با پخش چای و شيرينی ادامه داشت• و کارگران درباره موضوعات مختلف از جمله جنگ ارتجاعی ايران و عراق و مصائب آن و بيکاری و گرانی صحبت کردند• مراسم و اجتماع مستقل کارگران کارخانه پوشاک سنندج در ميان سرور و شادمانی کارگران پايان يافت•
سنندج: در کارخانه شاهو
علی رغم اينکه مديريت کارخانه شاهو سنندج و همچنين اداره کار با برگزاری مراسم مستقل کارگران کارخانه شاهو بمناسبت اول مه، مخالفت کرده بودند، اما کارگران وقعی به تقلاهای مديريت و رژيم نگذاردند و روز کارگر را در درون کارخانه پوشاک در اجتماع مستقل شان گرامی داشتند•
اجتماع کارگران خباز در محل اتحاديه خبازان به مناسبت اول مه
کارگران خباز سنندج در اول مه، در محل اتحاديه خبازان به مناسبت روز کارگر تجمع ميکنند• و روز جهانی کارگر را جشن ميگيرند• در اين روز به هم تبريک گفتند و چای و شيرينی صرف کردند•
همچنين در روز اول مه، کارگران شرکت ماد و کارگران مسکن و شهر سازی؛ در محل کار در مراسم مستقل کارگری روز اول مه روز جهانی کارگر را جشن گرفتند•
اجتماع کارگران دانشگاه رازی سنندج در روز اول مه
دانشگاه رازی سندج، نزديک به ۴۵۰ کارگر داشت که، در اين سال در محوطه دانشگاه کارگران روز اول مه را جشن گرفتند، به هم تبريک گفتند و در مورد اين روز به بحث و گفتگو پرداختند•
اجتماع و راهپيمايی زنان مبارز و انقلابی در گراميداشت روز کارگر
سنندج: زنان مبارز و انقلابی در يکی از محلات شهر سنندج بمنظور گراميداشت اول ماه مه اجتماع پرشور و با شکوهی ترتيب دادند و سپس دست به يک راهپيمايی زدند•
بعداز ظهر روز اول مه زنان مبارز و آزاده سنندج به سوی محلی در خيابان سيروس که از قبل برای گراميداشت روز کارگر معين شده بود به راه افتادند• در اين محل بيش از ۳۰۰نفر از زنان انقلابی و کمونيست گرد آمده بودند•
محل برگزاری مراسم اول ماه مه با ستاره سرخ و تزئينات ديگر و عکس هايی از جانباختگان سوسياليسم آراسته شده بود•
مراسم زنان سنندج با پخش سرودهای انقلابی آغاز شد• سپس حاضرين درباره روز جهانی کارگر، همبستگی هر چه بيشتر در برابر رژيم اسلامی و فشارهای آن و هم چنين بر لزوم مبارزه عليه جنگ ايران و عراق صحبت کردند•
اين مراسم در ساعت ۶بعدازظهر پايان يافت و زنان انقلابی و کمونيست سنندج به نشانه همبستگی با کارگران و به نشانه عزمشان در مبارزه برای رهايی دست به راهپيمايی به سوی خيابان فردوسی و ميدان انقلاب زدند•
سنندج: محلات؛ حسن آوباد، فرح، چهارباغ، غفور، شريف آباد، عباس آباد، کلکه جار در اين محلات کارگران و مردم زحمتکش در اجتماعات مختلف جشن و گردهمايی های گراميداشت روز کارگر را بر پا کردند•
سنندج؛ پيک نيک کارگران و مردم شهر سنندج در گراميداشت اول ماه مه در خارج از شهر و مراسم بر افروختن آتش در ارتفاعات مسلط به شهر
در خارج شهر سنندج در شب اول ماه مه و صبح روز اول يازه ارديبهشت اجتماعات پرشور و رزمنده ای در گراميداشت روز جهانی کارگر برگزار گرديد• در شب اول ماه مه با برافروختن آتش بر روی تمام کوهها و بلندی اطراف شهر سنندج و محلات مرتفع درون شهر آسمان سنندج خبر از جشن سرخ کارگران در روز بعد را ميداد•
غروب روز دهم ارديبهشت ماه، در دامنه کوه آبيدر و قله مسلط بر جاده آسفالت پاسداران و مزدوران برای جلوگيری از برپايی آتشهای ويژه اول مه که انتظار برافروختن آنرا داشتند آماده شده بودند و همه جا را تحت کنترل خود گرفته بودند؛ اما به محض آنکه هوا رو به تاريکی رفت، شعله های آتش يکی پس از ديگری سر برکشيد و منطقه را روشن کرد• کارگران و مردم آزاده بر فراز کوه آبيدر آتشی به شکل عدد ۱۱ برافروخته بودند تا يادآور شود که فردا ۱۱ ارديبهشت روز جهانی کارگر است• در ساعت ۱۰و۸ دقيقه بر قله آبيدر بزرگ؛ در ساعت ۲۰و۸ دقيقه بر قله کوه کوچکه ره ش؛ و در ساعت ۳۰و۸ دقيقه بر فراز آبيدر کوچک همراه با خواند سرود انترناسيونال و سرودهای انقلابی آتش افروخته شد و بهمراه آن پرچم سرخ به اهزاز درآمد•
بر فراز کوه آبيدر اجتماعی نيز گرد آمده بود و يکی از کارگران درباره لزوم اتحاد و همبستگی طبقه کارگر، درباره ضرورت ايجاد تشکلهای کارگری سخنرانی کرد و با شعارهای زنده با اول مه، کارگران اتحاد، مراسم بپايان رسيد•
جدا از آتش افروزی بر فراز کوهها، در نقاط بلند درون محلات شهر نيز مانند تپه مشرف بر محله شريف آباد، محله غفور، تپه مشرف بر محله عباس آباد، قبرستان شيخان، قله حسن آباد، مرکز شهر و بطور کله همه نقاط مسلط شهر سنندج آتش روشن گرديد• سرکوبگران جمهوری اسلامی نيروهايی به آنجا گسيل داشتند• اما در همانحال بر تپه کوچکی در برابر دادگاه انقلاب رژيم اسلامی در سنندج آتش ديگری در مرکز شهر روشن شد و مزدوران رژيم اسلامی را بيش از پيش سراسيمه کرد•
علاوه بر اينها بامداد روز ۱۱ ارديبهشت از ساعت ۴ جمعيت وسيعی از مردم سنندج بطرف کوه آبيدر براه افتادند• و در ساعت ۳۰و۴ دقيقه بامداد اول مه هنگام روشن شدن هوا با افروختن آتش های بزرگ فرا رسيدن سپيده دم اول مه را اعلام نمودند و در واقع از نخستين لحظات روز کارگر مراسم جشن و شادی با اجتماع رو به افزايش کارگران و مردم سنندج در پای کوه آبيدر آغاز شد•
مراسم اول ماه مه در سال ۱۳۶۷
سنندج: کارگران مبارز شهر سنندج از مدتها قبل در تدارک برگزاری ماه مه بودند و در اجتماعات متعدد خود در مورد چگونگی برپايی آن تصميم گرفته و با اجرا اقدامات لازم، آمادگی کافی جهت برپايی مراسم کسب کردند• در اين شرايط بود که رژيم ضد بشری جمهوری اسلامی تبليغات جنگی اش با براه انداختن چشتهای ثارالله جهت شکار جوانان به بهانه سربازگيری و بهانه های ديگر و ضد انسانی سعی در ايجاد فضای رعب و وحشت نموده بود تا بلکه روحيه مبارزاتی توده های کارگر و مردم مبارز را پايين آورده و از برگزاری مراسم مستقل کارگران جلوگيری کند• اما هيچيک از اين اقدامات سرکوبگرانه نه تنها نتوانست سدی در مقانل ابراز وجود مبارزاتی کارگران و زحمتکشان باشند، بلکه خود به عاملی در افزايش تنفر و انزجار کارگران و توده های مردم مبارز تبديل شده تا با برگزاری جشنهای باشکوه خود متحدانه جوابی قاطع به مانورهای ضد کارگری رژيم بدهند•
از چند روز قبل از ماه مه، سراسر شهر و محلات و مراکز کارگری آن، سيمای ديگری داشت که همگی حاکی از تدارک و کسب آمادگی برای برگزاری مراسم ماه مه بود• اين اوضاع وحشت سرمايه داران و دم و دستگاه سرکوبگر رژيم جهموری اسلامی را دوچندان کرده بود•
روز دهم ارديبهشت شهر بشدت نظامی شده بود و تمام نيروهای سرکوبگر اعم از کميته، ثارالله، گشتهای مخفی موتور سوار در خيابان و کوچه و محلات ديده ميشدند• اماکنی را که کارگران در آنجا جمع شده و با هم صحبت ميکردند، زير نظر گرفته و به هر کسی مشکوک شده او را ميگرفتند• اما عکس العمل هوشيارانه کارگران اين توطئه را خنثی ميکرد•
نمايندگان کارگران از يک هفته قبل از روز اول ماه مه به اداره کار مراجعه کردند تا جايی را جهت برگزاری مراسم در اختيارشان قرار دهند• اداره کار کارشکنی ميکرد، اما کارگران با هوشياری تمام دبيرستان رنج آوری را تصرف کرده و بعنوان محل مراسم اعلام ميشود• بعد از معلوم شدن مکان مراسم، کارگران بفوريت تزئين و آماده نمودن سالن مراسم را شروع کردند• تراکتها و پوسترهای کارگری و انقلابی در سالن نصب شد که بعضی از تراکتها چنين بودند• "کارگران جهان متحد شويد"، "ما کارگران سنندج پشتيبانی خود را از مبارزات کارگران جهان اعلام ميداريم"، "ما کارگران و زحمتکشان کردستان پشتيبانی خود را از مبارزات کارگران و زحمتکشان فلسطين اعلام ميداريم"، "چاره ستمديدگان وحدت و اتحاد است"، "ما کارگران کردستان بمباران و موشک باران شهرها را محکوم ميکنيم"، "زنده باد اول ماه مه روز جهانی کارگران" و تراکتی از طرف کارگران فصلی تحت عنوان "ما پشتيبانی خود را از مبارزات کارگران جهان اعلام ميداريم • کارگران فصلی" نيز به چشم ميخورد• در اطراف تراکتها ستاره های سرخ نصب شده بود•
همچنين؛ قطعنامه ای در بيست ماده از جانب هيئت برگزار کننده اول ماه مه تهيه شده و قبلا در اجتماعی از کارگران مبارز و کمونيست مورد تائيد قرار گرفته بود تا در مراسم اول ماه مه قرائت شود• مجری برنامه، سخنرانان، گروههای انتظامات، تئاتر و سرود و مراسم و مسئول پخش شيرينی و جمع آوری کمک مالی از جانب کارگران تعيين شده بودند•
با وجود تاخيری که آگاهانه از جانب اداره کار جهت معرفی مکان مراسم صورت گرفت و فرصت کمی جهت اعلام مراسم به کارگران و توده های مبارز شهر وجود داشت، ولی در همان فرصت کم کارگران با ابتکارات و شيوه های مختلف کارگران را از برپايی مراسم در دبيرستان رنج آوری(رازی سابق) مطلع نمودند• از ساعت ۱بعداز ظهر يازدهم ارديبهشت تا ساعت ۳ کارگران و شرکت کنندگان در مراسم بطرف دبيرستان رنج آوری راه افتادند و در اين فرصت هزاران نفر از کارگران و زحمتکشان در آنجا جمع شدند•
مراسم از ساعت ۳بعدازظهر با خوشامدگويی به حاضرين از جانب مجری برنامه اعلام گرديد• مراسم با سرود و يک دقيقه سکوت بياد کارگران جان باخته شيکاگو و همه رفقای کارگری که در حين کار جان خود را از دست دادند شروع شد• و حاضرين با احترام از جای خود بلند شدند و سپس پيام هيئت برگزاری اول ماه مه خوانده شد• بعد يکی از سخنرانان در مورد ۴۰ساعت کار و دو روز تعطيلی متوالی در هفته صحبت نمود و سپس سخنران ديگری در مورد بيمه بيکاری برای کليه افراد بيکار زن و مرد بالاتر از ۱۸سال سخن گفت و در ادامه سرود و ترانه پخش شد• بعد از پخش چند ترانه سخنران سوم در مورد تاريخچه اول ماه مه و جانباختن کارگران شيکاگو صحبت کرد• با شنيدن چند ترانه يکی ديگر از سخنرانان در مورد مسئله بهداشت در کارگاهها و تفرقه ای که سرمايه داران و کارفرمايان در ميان کارگران بوجود می آورند سخنانی ايراد کرد• سخنرانان با تشويق گرم شرکت کنندگان روبرو شده و در اثنا سخنرابی برايشان دست زده ميشد•
بعد از سخنرانيها، نمايشنامه ای بنام "شيرينی فروش" به روی صحنه آمد و بعد تئاتر ديگری که کارگاه بلوک زنی را تصوير ميکرد که چگونه کارگران آنجا مشغول بوجود آوردن صندوق مالی هستند، اجرا گرديد•
نماينده ای از طرف اداره کار جهت شرکت در مراسم به محل آمده بود که جرات حضور در ميان کارگران را پيدا نکرد و در طول مراسم در بيرون از محل مراسم بود• و با وجود انکه در او قصد سخنرانی داشت اما زمانيکه اوضاع را بروفق مراد خود نديد از سخنرانی صرف نظر کرد و پيش از پايان مراسم آنجا را ترک کرد• يکی از کارگران در همين رابطه گفت: "امروز روز ما کارگران است و هيچ نماينده دولت و اداره کار نميتوانند در اين مراسم دخالت کند و با صدای بلند گفت آنها جرات ندارند دردها و مشکلات ما را بشنوند•
در قسمت پايانی برنامه قطعنامه ۲۰ماده ای کارگران در اجتماع قرائت شد و حاضرين با کف زدن آن را تائيد کردند•
بعد از خواندن قطعنامه گروه سرود نوجوانان سرود کارگری اول ماه مه(يه کی ئه يار) را به زبان کردی اجرا کردند• در جريان مراسم شيرينی تهيه شده از جانب کارگران که با کاغذ مخصوصی روی آن نوشته شده بود "روز جهانی کارگر را به شما تبريک ميگوئيم" در ميان شرکت کنندگان پخش شد• همچنين گروهی ازکارگران که از قبل تعيين شده بودند، شيرينی را به محلات شهر برده و در آنجا پخش کردند• به اين ترتيب مراسم در ساعت ۴۵و۵ دقيقه بعداز ظهر در ميان شوق و شادی کارگران بپايان رسيد و کارگران با احساس پيروزی در برگزاری اين ميتينگ با شکوه به خانه های خود بازگشتند•
مراسم بر افراشتن پرچم سرخ و آتش افروزی بر فراز کوه آبيدر بمناسبت اول ماه مه
بر بلنديهای کوه آبيدر غروب ۱۰ ارديبهشت ماه پرچم سرخ برافراشته شد و در روز کارگر ۱۱ارديبهشت در همانجا در محلی بنام "کانی ماماتکه" اجتماعی برگزار شد، که پس از سرود خوانی و سخنرانيها، در پايان مراسم جوانان به رقص و پايکوبی پرداختند، و در غروب روز اول ماه مه به افتخار اول مه جشن جهانی کارگران ۹حلقه آتش برفراز بلنديهای آبيدر و دامنه های مشرف بر شهر سنندج برافروختند•
مراسم در محلات شهر سنندج
علاوه بر ميتينگ مدرسه رنج آوری از جانب کارگران در بسياری از محلات کارگرنشين و خيابانها، در مراسمهای خانوادگی، محفلی و اجتماعات صدها نفری اول ماه مه را جشن گرفتند• از جمله اين مراسمها در خيابانهای مردوخ، سيروس، محلات حاجی آباد، کانی کوزه له، گلشن، تق تقان و عباس آباد و شريف آباد و کانی ماماتکه آبيدر برگزار گرديد• در بسياری از اين مراسمها کارگران با بردن گل و شيرينی به محلهای برگزاری مراسم به يکديگر تبريک ميگفتند• با سرود خوانی و سخنرانيهايی درباره روز اول ماه مه فلاکت و زندگی کارگران روز جهانی همبستگی کارگر را گراميداشتند•
در يکی از دو مراسمی که عمدتا دختران جوان و زنان با فرزندان خود در آنها شرکت کرده بودند علاوه بر شعر و سرود انقلابی و سخنرانی در باره اول مه و زندگی کارگران در مورد رهائی زن و شرکت هر چه بيشتر زنان در مبارزه طبقه کارگربحث و گفتگو شد•
مراسم اول ماه مه در سال ۱۳۶۸
جشن باشکوه اول ماه مه در سنندج
کارگران سنندج در سال ۶۸ همچون سالهای پيش و آماده تر از گذشته به استقبال اول ماه مه ميروند• از چند روز قبل از اول مه جنب و جوشی تازه محلات کارگرنشين شهر را فرا گرفته بود• بحث حول اول مه و چگونگی برگزاری آن به بحث گرم همه محافل و اجتماعات کارگری تبديل ميشود• در تدارک گراميداشت اين روز اقداماتی در سطح شهر صورت گرفت • تراکت و اطلاعيه وسيعا در سطح شهر پخش گرديد• در اين تراکتها از کارگران خواسته شده بود تا در روز کارگر کار را تعطيل کنند، مراسم و جشن مستقل خود را بر پا دارند و مراسم دولتی را بطور يکپارچه تحريم کنند•
با نزديک شدن اول مه سراسر شهر و محلات و مراکز کارگری سيمای ديگری بخود ميگرفت• شور و شوق و شادی در همه جا موج می زد• همه چيز حاکی از اين بود که امسال هم مراسم اول مه، با شکوه بسيار برگزار خواهد شد•
اين اوضاع مثل سالهای گذشته عوامل جمهوری اسلامی را به تقلا و دست و پا زدن انداخت• تا به هر نحو که شده از برگزاری مراسم مستقل کارگری جلوگيری کنند و کارگران را به مراسم دولتی بکشانند• اما هوشياری و اقدامات کارگران تمام تقلاها و توطئه های نيروهای رژيم را خنثی کرد• کار ما از سالها قبل دشوارتر بود• اما با اين وجود هيئت برگزاری اول مه انتخاب شد• قبلا هيئت برگزاری با ابتکارات اتحاديه صنعتگر و جمعی از فعالين کارگری انتخاب ميشد• اما در سال ۶۸، اتحاديه صنعتگر تعطيل شده بود• و اينبار هيئت برگزاری و تدارک اول مه از طريق صندوقهای مالی کارگری که در شهر سنندج بودند، و با برپايی مجمع عمومی، انتخاب شد• و کارش را شروع کرد•
روز جمعه هشتم ارديبهشت کوه آبيدر سنندج صحنه شکوهمند شوق و شادمانی صدها زن و مرد کارگر و زحمتکش شهر سنندج در استقبال از اول ماه مه بود• ساعت ۳۰و۴ بامداد روز هشتم ارديبهشت ماه، شمار بسياری از زنان و مردان انقلابی و آزاديخواه به سمت کوه آبيدر رفتند• در طول مسير تراکتهای زيادی نصب شده بود• عنوان بخشی از اين تراکتها عبارت بود از: "گرامی باد ۱۱ ارديبهشت روز جهانی کارگر"، "زنده باد آزادی، برابری حکومت کارگری"، "مرگ بر جمهوری اسلامی و گرانی و خفقان، بيکاری، هديه جمهوری اسلامی"•
جمعيت مردم وقتی به قله کوه آبيدر ميرسيدند با يک پلاکارد بزرگ و پرچم سرخ بر افراشته روبرو ميشدند که با ستاره سرخ تزئين شده بود؛ "۱۱ ارديبهشت روز همبستگی کارگران جهان بر شما پيروز باد"•
پس از اجتماع بر فراز کوه آبيدر جمعيت مردم به سمت محلی بنام "کانی ماماتکه" حرکت کردند• در آنجا نيز يک پلاکارد و پرچم سرخ نصب شده بود• در اين محل، حاضرين به نشانه جشن و شادمانی رسيدن اول مه، به رقص و پايکوبی پرداختند که تا ساعتها ادامه يافت• آنگاه در ميان تشويق شرکت کنندگان در اين مراسم، پرچمی سرخ بر تپه مشرف به اين محل برافراشته شد• اين مراسم تا ساعت ۱۰صبح جمعه ادامه يافت و در ميان شوق و شادمانی حاضرين به پايان رسيد•
۱۱ ارديبهشت تحريم مراسم دولتی
صبح روز يازدهم ارديبهشت کارگران سنندج مراسم دولتی در محل آمفی تئاتر دانشگاه رازی را بطور يکپارچه و قاطع تحريم کردند• و با اين کار عزم و اراده خود را برای برگزاری مراسم مستقل کارگری بيش از پيش به نمايش گذاشتند•
۱۱ ارديبهشت، کشمکش کارگران و اداره کار، کارگران توطئه اداره کار را خنثی ميکنند، و خود مستقلا اقدام به تهيه سالن برای مراسم بزرگ کارگری ميکنند!
کارگران سنندج در شرايطی سالن ورزشی تختی را به صحنه نمايش قدرت متحد خود تبديل کردند که پيش از اين توانسته بودند همه موانع، سنگ اندازيها و تهدايدات اداره کار سنندج را با دقت و هوشياری خنثی کنند• کارگران به اداره کار مراجعه کردند تا محلی را برای مراسم شان بگيرند• زمانی که عوامل رژيم از کشاندن کارگران به مراسم دولتی سرخورده شده بودند، کوشيدند تا با سنگ اندازی از برگزاری مراسم مستقل کارگری جلوگيری کنند• از جمله گماشتگان جمهوری اسلامی در اداره کار اعلام داشتند که آن زمان مکانی را برای مراسم در اختيار کارگران قرار خواهند داد که مشخصات کامل سخنرانان را به آنها تحويل دهند• اما کارگران به اين شرايط اداره کار گردن نگذاشتند• کشمکش بين کارگران و اداره کار در اين رابطه تا ظهر روز ۱۱ ارديبهشت ادامه يافت• در اين حين کارگران که می دانستند رژيم تسليم نخواهد شد، تصميم گرفتند خودشان راسا محلی را برای برگزاری مراسم تعيين کنند و در اين مورد سالن ورزشی تختی را انتخاب کردند• اين خبر به سرعت در ميان کارگران شهر پيچيد• کارگران در ساعت يک بعداز ظهر دسته دسته به سمت سالن تختی به حرکت در آمدند•
تجمع بزرگ کارگران، و مردم شهر سنندج در سالن ورزشی تختی، و برگزاری جشن باشکوه اول ماه مه!
کارگران در ساعت يک بعداز ظهر دسته دسته به سمت سالن تختی به حرکت درآمدند• ساعت سه بعداز ظهر کارگران درب سالن را باز کردند و سالن را در اختيار خود گرفتند• با افزايش تعداد کارگران و شروع مراسم، گشتی های رژيم که قبل از آن به اجتماع کارگران نزديک شده و به بازديد کارتهای شناسايی پرداخته بودند، تا پايان کار جرات نزديک شدن به محل را نيافتند• کارگران به محض در اختيار گرفتن سالن فورا شروع به تزئين و آماده ساختن کردند• تراکت و پلاکاردهای متعددی در سالن نصب شد•
روی بعضی از پلاکاردها اينطور نوشته شده بود؛ "کارگران جهان متحد شويد"، "گرامی باد ۱۱ ارديبهشت روز جهانی کارگر"، "ما کارگران صنعتی خواهان تعطيل روز جهانی کارگر هستيم"، "ما کارگران شرکت شاهو خواهان تعطيلی روز جهانی کارگر هستيم"، "ما کارگران کردستان پشتيبانی خود را از مبارزات کارگران فلسطين اعلام ميداريم"، "زنده باد روز کارگر"، "زنده باد اتحاد و مبارزه متحدانه کارگران"، "راه ما در اتحاد ماست" در روی اين پلاکاردها که با ستاره سرخ تزئين شده بودند، امضا کارگران سنندج بچشم ميخورد•
ساعت سه بعدازظهر در حاليکه چند زن و مرد و پير و جوان در داخل و اطراف سالن اجتماع کرده بودند، در ميان شور و استقبال حاضرين مراسم آغاز شد• در ابتدا يکی از شرکت کنندگان در مراسم خوش آمد گفت• سپس به احترام کارگران جانباخته شيکاگو و همه جانباختگان راه رهايی طبقه کارگر يک دقيقه سکوت سکوت اعلام گرديد و سخنرانان يکی پس از ديگری صحبت کردند•
ابتدا جمال چراغ ويسی، در مورد تاريخچه اول مه سخنرانی کرد• جمال در صحبتهای خود اشاره به چگونگی مراسم روز جهانی کارگر توسط کارگران همه کشورهای جهان و عنوان اين مسئله که کارگران با تعطيل و توقف کار و توليد در چنين روزی قدرت متحد خود را به نمايش ميگذارند، از جمله گفت؛ "اين روز برای ما کارگران فرصتی است تا قدرت متحد خود را به نمايش درآوريم و اين واقعيت را اثبات کنيم که همه ثروت های اين جهان حاصل کار ماست"! جمال سخنرانی خود را در ميان شور و شوق و تشويق زنان و مردان حاضر در سالن به پايان برد•
دومين سخنران، باز هم جمال چراغ ويسی بود که درباره ضرورت متشکل بودن کارگران صحبت کرد• جمال با اشاره به محدوديتهايی که از جانب دولت و سرمايه داران بر سر راه ابراز وجود فعاليت اجتماعات و تشکل های کارگری ايجاد می کنند• پيرامون اهميت برپائی شورا و مجمع عمومی و امکان پذير بودن آن با تکيه به نيروی کارگران توضيحاتی داد• وی سپس درباره بيمه نيکاری صحبت کرد و گفت؛ "ما خواهان آن هستيم که به کارگران بيکار، همه کسانی که از داشتن شغل محرومند، بيمه بيکاری داده شود• ما در درجه اول بايد کار داشته باشيم، دولت بايد بما کار بدهد• اما در صورتيکه شغل برای ما تامين نشود، بايد بيمه بيکاری به ما پرداخت گردد"• جمال در ادامه صحبت هايش گفت؛ "بنا به آمار دولتی تنها ده هزار کارگر بيکار در کشور وجود دارند که واجد شرايط دريافت بيمه بيکاری هستند اما همه ما می دانيم که اين آمار واقعيت ندارد چرا که تنها در همين شهر سنندج بيشتر از ده هزار نفر کارگر بيکار داريم"• جمال در ميان تشويق حاضرين سخنرانيش پايان يافت•
موضوع سومين سخنرانی که از جانب يکی ديگر از کارگران ايراد شد، صحبت در مورد ستم و تبعيضی بود که در جامعه نسبت به زنان اعمال ميشود• اين سخنران تاکيد کرد لازم است کارگران برای بدست آوردن برابری زنان هم طبقه ای خود در همه عرصه های کار و زندگی اجتماعی مبارزه کنند•
بعد از آن کارگر ۱۵ ساله ای درباره کار کودکان و جوانان کمتر از ۱۸سال سخنرانی کرد• وی به تفصيل توضيح داد که چگونه سرمايه داران از تنگدستی خانواده های کارگری برای استثمار فرزندانشان استفاده ميکنند• اين رفيق کارگر تاکيد کرد بجای اينکه کودکان و جوانان در اين سنين با بهره گيری از امکانات جامعه درس بخوانند و برای ارتقا توانايی و استعدادهای انسانی خود بکوشند، سرمايه داران آنها را از چغوش خانواده هايشان بيرون کشيده و دربازار پر مشقات کار استثمار ميکنند•
در قسمت پايانی مراسم قطعنامه ای ۲۳ ماده ای قرائت شد و حاضران با کف زدن آنرا تاييد کردند• در حين خواندن قطعنامه، متن چاپ شده آن نيز در ميان شرکت کنندگان توزيع ميشد•
در طول مراسم در فاصله سخنرانی ها چند نفر از کارگران با خواندن سرود و ترانه شور و شوق بيشتری به مراسم بخشيده بودند• همچنين توسط چند تن از کودکان کارگران يک سرود اجرا گرديد• در طول مراسم همچنين با شربت و شيرينی از شرکت کنندگان پذيرايی شد• مراسم با خواندن سرود "آتش سرخ" از جانب يکی از کارگران و هم آوايی طنين انداز ساير کارگران خاتمه پيدا کرد• بدين ترتيب مراسم پر شکوه جشن جهانی کارگران که با شرکت هزاران زن و مرد کارگر و عليرغم تمام کارشکنی ها و توطئه های مسئولين دولتی در سالن ورزشی تختی برپا شده بود، در ميان خواندن سرود و سر دادن شعارهای "اتحاد، اتحاد، کارگران اتحاد"، "اتحاد مبارزه پيروزی" به پايان رسيد•
تظاهرات و راهپيمايی در روز اول ماه مه!
بعد از تمام شدن مراسم سالن تختی، موجی از انسانهای شريف و زحمتکش، سالن ورزشی تختی را به سمت کوچه و خيابانهای شهر ترک گفتند تا با تظاهرات و راهپيمايی پرشور خود جلوه ديگری از عزم و اراده متحد و يکپارچه طبقه کارگر را به نمايش بگذارند•
هزاران زن و مرد و پير و جوان در حاليکه شعار ميدادند، با نظم و ترتيبی کم نظير از کوچه های مسير سالن تختی تا خيابان شهدا به راهپيمايی پرداختند• در طول راه مرتبا بر تعداد تظاهر کنندگان افزوده ميشد و شعارها طنين بيشتری پيدا کرد• در انتهای مسير شمار راهپيمايان به دو برابر رسيده بودند•
شعارهای اين تظاهرات عبارت بودند از "آزادی برابری حکومت کارگری"، "اتحاد اتحاد کارگران اتحاد"، "زنده باد سوسياليسم"، "سيه ما سپر شده ، گلوله بی اثر شده"، اين راهپيمايی تا ساعت ۶بعدازظهر ادامه يافت و درميان شوق و شادمانی کارگران و مردم شه پايان يافت•
مراسم وز جهانی کارگر در کارخانه شاهو!
مراسم در کارخانه شاهو از ساعت ۱۲ظهر اول مه شروع شد
در اين مراسم کارگران کارخانه شاهو علاوه بر سخنرانی تنی چند از کارگران و پخش شيرينی و شربت و خواندن سرود، قطعنامه ای ۱۶ماده ای خوانده شد ومورد تصويب کارگران شرکت کننده قرار گرفت•
«اين بخش و بخش های زيادی از انتشار مراسمهای اول مه سالهای ۶۴تا۶۸ با استفاده از نوار سخنان رفيق يدی عزيزی فعال جنبش برپائی مراسمهای اول ماه مه در سالهای ۶۴تا۶۸ که در هنگام نوشتن اين کتاب تقاضای من را در ارتباط با نقل خاطرات و تجاربش در اين سالها قبول کرده بود، تنظيم شده است»• به اين مناسبت و درآستانه اول مه از رفيق يدی عزيزی مجددا و صميمانه تشکر ميکنم• نسان نودينيان آپريل ۲۰۰۷
اتحاديه صنعتگر
همزمان با آکسيونهای ماه مه در سنندج، تحول مهم ديگر در جنبش کارگری ايجاد اتحاديه صنعتگر در شهر سنندج بود• پروسه کسب آمادگی برای برپايی آکسيونهايی گسترده ما مه در سنندج و تلاش برای برپايی تشکل کارگری راديکال در اين دوره بطور واقعی از هم تفکيک پذير نيستند• يکی از فعالين جنبش کارگری سنندج، يدی عزيز در مورد ايجاد اتحاديه صنعتگر چنين ميگويد؛ "در اسفند ۱۳۶۴بحث درست کردن تشکل کارگر از طرف جمعی از کارگران در محل کار و مراودات محل زندگی مطرح شد• کارگران به اين مساله فکر ميکردند که تشکلی به اسم "دفتر کارگری" يا "اتحاديه" تشکيل شود• بحث سازماندهی کارگران حول تشکل کارگری تا فروردين ماه ۱۳۶۵ در ميان کارگران در محافل مختلف کارگری وجود داشت• اين مساله از زاويه های مختلف مورد بررسی قرار گرفت• در فروردين سال ۱۳۶۵ با اتحاديه خياطان در مورد تشکيل تشکل کارگری مشورت ميشود با اتحاديه خياطان تماس گرفته ميشود و آنها تجارب خودشان را در اختيار ميگذارند اولين کمک آنها مساله جايی بود برای جمع شدن کارگران کارگاههای کوچک، سپس چند نفر از کارگران(که بعدا اتحاديه صنعتگر را ايجاد کردند)• به اداره کار مراجعه ميکنند و با کارمندان اداره کار، به اسم "هدايتی معاون اقلامی" رئيس اداره کار سنندج، صحبت کردند• هدايتی هيچ کاری برای کارگران انجام نداد و فقط برای آنها برای ملاقات با "اقلامی" وقت تعيين کرد• يک هفته بعد، اقلامی رئيس اداره کار به رفقای کارگر گفته بود که بايد حداقل ليست ۵۰ کارگر بيمه شده داشته باشد تا مجوز دادن تشکل کارگری از طرف دولت داده شود• و در ضمن گفته بود تشکلی که ايجاد ميشود زير نظر اداره کار است و اداره کار دخالت مستقيم بايد داشته باشد• کارگران در مقابل اقلامی رئيس اداره کار گفته بود ند که ما جمعی کارگر هستيم و نميخواهيم زير نظر اداره کار و يا گروههای سياسی باشيم• ما ميخواهيم تشکل مستقل خود را داشته باشيم• بعد از شنيدن اين اظهارات اداره کار مرتبا در کار پيشرفت ايجاد تشکل کارگری، کار شکنی ميکرد و کارگران ماهی دو سه بار مراجعه ميکردند• وقتی در مقابل کارشکنيهای اداره کار نا اميد شدند، اين بار ازطريق اداره بيمه وارد شدند و ليست ۵۰کارگر بيمه شده را به آنها دادند• اداره بيمه با ايجاد تشکل کارگری موافقت کرد و گفت در جايی ميتوانيد محلی به اسم "دفتر کارگری" که بعدها به اسم "اتحاديه صنعتگر" شناخته ميشد، ايجاد کنيد• اين بار در محل اتحاديه خياطان دفتری باز کرند و در مدت کوتاهی ۲۵۰ کارگر به عضويت درآمدند• کارگران مکانيک، کارگران نقاش، کارگران شوفاژ کار، کارگران تراشکار و کارگران نجار در اتحاديه صنعتگر جمع شدند• کار اتحاديه روبراه شد• از بدو کار هيئتی را برای رسيدگی به حل اختلاف بين کارگر و کارفرما در اتحاديه انتخاب شد• بعضی از کارگران که عضو اتحاديه هم بودند هنوز بعد از ۶تا۷ سال بيمه نبودند• به وضع اين کارگران اين هيئت رسيدگی ميکرد• و هيئتی برای رسيدگی به وضع کودکان که سن و سال آنها بين ۶و۷ سال بود، تشکيل شد• اين اقدامات کارفرماهای کارگاههای کوچک را بر آشفته کرد و به اداره کار ميرفتند و شکايت ميکردند، که اين اتحاديه صنعتگر کارگران را عليه ما تحريک ميکنند• در اتحاديه يک چيز معلوم بود و اينکه کارگران نميخواستند ديگر مثل سابق بدون بيمه باشند• اتحاديه ليست کارگرانيکه بيمه نبودند به بيمه ميبرد و اداره بيمه از بيمه نبودن اين کارگران خبر نداشت• کارفرماها هنگام مراجعه اداره کار برای بيمه کردن کارگران به کارگاهها مراجعه ميکرد• کارفرماها کارگران بيمه نشده را قايم ميکردند و با گروه های مختلف مسئولين اداره بيمه را رد ميکردند• سوادآموزی هم يکی ديگر از فعاليتهای اتحاديه بود• اين يک تشکل شورايی بود، هر چند اسم آن اتحاديه بود• و در مجمع عمومی اتحاديه تمام تصميمات گرفته ميشد• مجموعه اين اقدامات و فعاليتهايی که اتحاديه انجام داد زمينه را برای تدارک سازمان يافته اول مه در سال ۶۵ هم فراهم نمود•
اتحاديه صنعتگر تا سال ۶۷ به فعاليت خود ادامه داد• در اين مدت اقدامات معينی را به نفع کارگران به سرانجام رساند• بيمه کردن کارگران، رسيدن به وضعيت کارگاههای کوچک، ايجاد شرکت تعاونی و پيگيری سوادآموزی کارگران از مهمترين اين اقدامات بودند• اتحاديه کميته های مختلفی در امور ورزش و بهداشت و سوادآموزی بوجود آورد•
اتحاديه صنعتگر و دفتر آنها در عين حال محملی بود که کارگران و رهبران آنها بدور هم جمع ميشدند• تدارک مراسمهای ماه مه از سال ۶۵تا ۶۷ اساسا از اين کانال ميگذشت• اتحاديه صنعتگر با دو مشکل روبرو بود• اول از توجه کردن به طرح بعضی مطالبات کارگری که امکان طرح و تحقق آنها موجود بود غافل ماند و همين باعث شد، نتوانند قدرت بسيج وسيعتری داشته و نيروی بيشتری را حول اهداف و مطالبات خود بسيج کند• دوما و اساسی تر، از همان روز اول با فشار کارفرمايان، اداره کار و رژيم جمهوری اسلامی روبرو بود• نزديک به سه سال فعاليت اتحاديه، دست و پنچه نرم کردن با اين فشارها هم بود• بدنبال ماه مه ۶۷ و شروع اوج دستگيری، تعدادی از دست اندرکاران و فعالين اتحاديه صنعتگر هم دستگير شدند• و اين ضربه نهايی را در جهت پايان دادن به عمر اين تشکل نوپا وارد کرد• از نيمه دوم سال ۶۷ اتحاديه صنعتگر نتوانست به فعاليت خود ادامه دهد•
همزمان با دوران فعاليت اتحاديه صنعگر لازم است به عرصه ديگری از سازمانيابی کارگران سنندج اشاره شود• درهمين دوران صندوقهای مالی کارگری که به شکل نيمه مخفی و نيمه علنی فعاليت ميکردند در ميان کارگران و خانواده های بعضی از محلات کارگری بوجود آمد• اين صندوقها امکانی بودند که کارگران به ياری آنها هم شرايط سخت معيشتی شان را تخفيف دهند و در عين حال ابزاری بود که تا حدودی نياز آنها را به متحد و متشکل بودن جواب دهد• تعدادی از اين صندوقهای کارگری يکسال بعد از اتحاديه صنعتگر هم فعاليت خود را ادامه دادند• اتفاقا در غياب اتحاديه صنعتگر مراسم ماه مه سال ۶۸ توسط فعالين اين صندوقها سازماندهی شد• با ادامه دستگيری رژيم در سال ۶۸ تعدادی از فعالين اين صندوقها و از جمله رفيق جمال چراغ ويسی دستگير شدند و ادامه کاری آنها هم قطع شد• صندوقهای کارگری نيز خود انعکاسی از سير سازمانيابی کارگران در آن سالها بود•