بلشویک ها و مجلس مؤسسان

 شعار مجلس موسسان زمانی از طرف لنين و بلشويکها مطرح شد که جامعه روسيه در دوران پيشا - سرمايه داری قرار داشت. اما به محض اينکه تزار سرنگون و حکومت بورژوايی کرنسکی زمام قدرت را در دست گرفت، لنين در بدو ورودش به روسيه با مشاهده نقش موثر و تعيين کننده شوراها، در « تزهای آوريل» خود نوشت که " بدون يک انقلاب پرولتری شوراها به طور اجتناب ناپذيری به کاريکاتور شوراهای واقعی تبديل می گردند.شوراهای توده ای ی واقعی شکل تاريخا تعيين شده ی ديکتاتوری پرولتاريا هستند" (۱). در نتيجه لنين عملا شعار انقلاب دو مرحله ايی (بورژوا- دمکراتيک) را مردود و خواستار  « انقلاب سوسياليستی» گرديد.

ای .اچ .کار ، در مورد شکل حکومتی که لنين در آن زمان در مد نظر داشت می نويسد که او "نه يک جمهوری پارلمانی – بازگشت به اِين شکل حکومت، از حکومت شورايی يک گام به عقب است - بلکه جمهوری شورايی نمايندگان کارگران، دهقانان فقير و دهقانان در کل کشور، ا ز پايين به بالا"(۲) را طرح نمود.

پس از تسخير کاخ زمستانی (محل جلسات دولت موقت کرنسکی ) در تاريخ ۲۶ اکتبر ۱۹۱۷، دومين کنگره شوراهای سراسری کارگران، سربازان و دهقانان روسيه تشکيل جلسه داد . پيشتر،« اس. آر» های راست و منشويک ها به بهانه تراشی های مختلف سعی کرده بودند که از تشکيل جلسات شوراهای سراسری جلوگيری کنند اما فعاليت آنها راه به جائی نبرد و در پی شرکت آنان در انتخابات شوراهای سراسری، شکست مفتضحانه ای به آنها وارد شد.در کنگره شوراها سراسری چنين مقرر گرديد که حکومت موقت کارگران و دهقانان (شورای کميساريای مردم) ، حکومت کشور را تا تشکيل مجلس موسسان، بدست خواهد گرفت (۳).

بلشويک ها (و اس آرهای چپ)، علی رغم آنکه توانسته بودند اکثريت قريب به اتفاق آرای انتخابات شوراها را نصيب خود کنند، با اين وجود از آنجا که برپايی « مجلس موسسان» در برنامه شان قرار داشت، آن را بعنوان يک پروسه اجتناب ناپذير در دستور کار خود قرار دادند.

انتخابات مجلس موسسان در تاريخ ۱۲ نوامبر ۱۹۱۷ صورت گرفت. در اين انتخابات بلشويک ها ۹ ميليون از آرای رای دهندگان را به خود جلب کردند، يعنی ۲۵% آرا و ۱۷۵ نماينده از مجموع ۷۰۷ نماينده، حزب کادت ۱۳% مجموع آرا را به دست آوردند و ۱۷ نماينده به مجلس فرستاند. ۲۲ ميليون رای يعنی ۶۲% کل آرا به نام اس.آر ها و منشويک ها به صندوق رای ريخته شد و در نتيجه اس آر ها با ۴۱۰ نماينده، اکثريت صندلی های مجلس را ازان خود ساختند، و منشويک ها  ۱۶ نماينده به مجلس فرستادند (۴).

سوال جالبی که می توان مطرح نمود اين است که چطور بلشويکها توانستند در شوراهاي سراسری، اکثريت آرا را کسب کنند ولی در رای گيری مجلس موسسان، آرای بسيار کمتری را به خود اختصاص دادند؟

پيش از جواب دادن به اين سوال بايد متذکر شوم که اکثريت کارگران صنعتی روسيه طرفدار بلشويکها بودند و همانها بودند که در انتخابات مجلس موسسان و شوراها بيشترين رای را به بلشويکها دادند.اين در حالی بود اس آرها بخاطر کار وسيعی که پيش از انقلاب اکتبر در بين دهقانان کرده بودند، از نفوذ چشم گيری در بين آنان برخوردار بودند.با شروع انقلاب اکتبر يک جناح از حزب اس آرها، که اکثريت حزب را نيز تشکيل می داد در نزديکی سياسی با منشويکها، به مخالفت با بلشويکها پرداختند و عملا صف خود را از انقلابيون جدا و به صف اصلاحگران پيوستند. اما جناح اقليت حزب که به جناح چپ معروف بود ، در انتقاد عريان به سياستهای جناح مقابل ، شروع به دفاع از سياستهای بلشويکها نمود.

دو جناح اس آرها بصورت دو تشکيلات کاملا مستقل عمل می کردند.با اين وجود هر دو جناح به عنوان يک حزب واحد و دارای يک ليست مشترک کانديدها به پای صندوق رای رفتند.تهيه ليست نمايندگان تحت نظر و کنترل اس آرهای راست صورت گرفت که در رهبری حزب دارای کنترل کامل بودند، در نتيجه اکثريت قريب به اتفاق کانديدهای جناح چپ حزب از ليست مربوطه حذف شدند.

بيانيه انتخاباتی که اس آرها پيش از انقلاب اکتبر مبنی بر اصلاحات ارضی طراحی کرده بودند، بر اصول و اهداف رفيعی استوار بود و مردم هم به اين اهداف و اصول رای دادند؛ نه به سياستهای جناح راست که عملا هيچ اعتقادی به اصول گذشته خود نداشت   (۵) (۶).

در اولين جلسه مجلس موسسان در ۵ ژانويه ۱۹۱۸، بلشويکها لايحه پيشنهادی ی را با نام «اعلاميه حقوق زحمتکشان و استثمارگران شوندگان » ، به بحث و رای گيری گذاشتند. مفاد اصلی اين لايحه عنوان می کرد که مردمی که کار می کنند و بر وسايل توليد مالکيت ندارند نبايد مورد استثمار قرار گيرند. اين لايحه با ۲۳۷ رای مخالف و ۱۳۸ رای موافق مردود اعلام شد. پس از اعلام نتايج رای ها، بلشويکها و اس آرهای چپ، مجلس را ترک کردند.جلسه مجلس که تا ساعت ۵ صبح روز بعد ادامه يافته بود، بوسيله حکومت کارگری تعطيل و نمايندگان بدون هيچ مقاومتی مجلس را ترک کردند. اين اولين و آخرين باری بود که مجلس موسسان در روسيه تشکيل گرديد.

اکثريت قريب به اتفاق اس ارها و منشويک ها ی حاضر در مجلس موسسان ، مخالف پايان جنگ، اصلاحات ارضی، برسميت شناختن شوراهای کارگران، دهقانان و سربازان بودند و همين مساله باعث سلب اطمينان توده مردم از آنان شده بود.مجلس موسسان علی رغم اينکه با اقدام مستقيم بلشويکها و متحدشان بسته شد اما "اين مجلس بيشتر از آنان که آن را منحل کرده بودند، مورد سرزنش [مردم] قرار گرفت" (۷).

لنين در طرح فرمان انحلال مجلس موسسان می نويسد:" مجلس موسسان که بر اساس فهرستهای تنظيمی قبل از انقلاب اکتبر انتخاب شده، مظهر تناسب قديمی نيروهای سياسی و دوراني است که سازشکاران و کادتها بر سر کار بودند. مردم در آن زمان، هنگام رای دادن به نامزدهای حزب اس آر ها نمی دانستند بين اس آرهای راست يا طرفدار بورژوازی و اس ارهای چپ يا طرفدار سوسياليزم کدام يک را بر گزينند (۸).

به نظر نويسنده، بلشويکها در مورد بازگشايی مجلس موسسان در سال ۱۹۱۸، دچار يک اشتباه تاکتيکی شدند. در حالی که بلشويکها و متحدين شان دارای اکثريت آرا در شوراها سراسری بودند، نبايد تن به انتخابات و بازگشائی مجلس موسسان می دادند؛ چراکه شوراهای سراسری به مثابه عالی ترين نوع ارگانهای خودسازمانيافته و اجرائی، عملا قدرت را در دست گرفته بود.بازگشائی مجلس موسسان در حقيقت قرار دادن عالی ترين نوع پارلمان بورژوايی در مقابل حکومت کارگری بود.

 پانويس ها:

1) پيش نويس ۱۱ تز که در تاريخ ۵ اوت ۱۹۲۰ توسط لنين به دومين کنگره بين الملل سوم ارائه داده شد. – قسمتی از تز يازدهم استفاده شده است.

۲) به نقل از « از فوريه به اکتبر»، انقلاب بلشويکی، ای اچ کار، جلد اول، ص ۹۱.

۳) لنين، مجموعه آثار، انگليسی، جلد 26 ص 262.

۴) Issaak: La revolution d octobre Ed. Progres P. 117 - به نقل مقاله انحلال مجلس موسسان 1918 ... و آنچه استالين نقل کرد – عطا شيوان- کتاب جمعه ها – شماره ۱۱- صفحه ۱۵۳.

۵) به نقل از کتاب انقلاب بلشويکی ۱۹۱۷ ، ای اچ کار، جلد اول، ص ۱۱۳.

۶) انقلاب اکتبر ، روی مدودف ، صفحه ۱۱۰.

۷) به نقل از کتاب انقلاب بلشويکی ۱۹۱۷، ای اچ کار، جلد اول، ص۱۲۰.

۸) طرح فرمان انحلال مجلس موسسان، ژانويه ۱۹۱۸.