کمون پاريس ، مبارزۀ بی امان کارگران انقلابی پاريس بر عليه ورسای ضدانقلابی

 

بايد از ريشه بر اندازيم

کهنه جهان جور و بند

و آنگه ،نوين جهانی سازيم

هيچ بودگان هر چيز گردند

روز قطعی جدال است

آخرين رزم ما

انترناسيونال است

نجات انسانها

- بخشی از سرود انتر ناسيونال

شعر اوژن پواتيه ( نجار فرانسوی ) -

 

هربار که مشغول مطالعۀ متون و کتابهای نوشته شده در بارۀ قيام شکوهمند کارگران پاريس و تشکيل کمون پاريس ، اولين حکومت کارگری ميشوم و در نهايت به در هم شکستن آن توسط بورژوازی فرانسه و همدستانش (باوجود اينکه بارها و بکرات در مورد اين واقعۀ تاريخی مطالعه کرده ام ) فکر ميکنم ،هر  بارخواندن روند حوادثی که به کمون پاريس انجاميد ، برايم اهميت و  ارزش تاريخی اين  اولين تجربۀ پرولتاريای جهان در  پاريس را صدچندان ميکند.درعين حال تحسين و شگفتی بيش از حدی نسبت به مقاومت کمونارها و اعتقاد خدشه نا پذيری در من به پيروزی حتمی کمونيسم به و جود می آورد.

تحسين  نسبت به و يادگيری از کمون پاريس و بکار بستن درسهای  گرانبهای آن از يکطرف و از طرف ديگر ی خشمی عظيم  بر عليه سر کوب کنندگان کمون و اندوه فراوان برای سرنوشت کمونارها درمن بوجود ميآيد .اين احساسات گوناگون همزمان در درون من زنده ميگردند و وجود دارند .امااحساس اصلیِِ حاکم بر من ، احساس شادی و شعف وصف ناپذير و افتخار به کمونارها بخاطر  تحقق بخشيدن به اين حادثۀ کم نظير ميباشد .افتخار به وجود اولين کارگرانی که دولت خويش را ، اولين دولت کارگری را بوجود آوردند و برای تمامی کارگران و کمونيستها در سراسر جهان  درسهای گرانبهائی به جا گذاشتند.

در ۱۸ مارس ۱۸۷۱ کارگران و زحمتکشان پاريس توانستند با نبردی بی امان وبا فداکاری و شور و شوقی بی نظير در مقابل بورژوازی فرانسه  که تا به دندان مسلح بود ،قدرت را به دست گرفته و در ۲۸ مارس ۱۸۷۱ اولين دولت کارگری را به نام جاودانی " کمون پاريس " تاسيس نمايند.در به انجام رسيدن اين واقعه تاريخی ، زنان کارگر پاريسی نقش بسيار مهم و ارزنده ای داشتند .

در کتاب جاودانه مارکس به نام " مبارزۀ طبقاتی در فرانسه " او در بارۀ  اين  واقعه بزرگ نوشت : " در سپيده دم ۱۸ مارس ، پاريس  با شنيدن فرياد رعد آسای زنده باد کمون از خواب بيدار شد .ببينيم اين کمون چگونه چيزی است ؟ اين ابولهولی که شنيدن نام آن خاطرۀ بورژواها را آشفته ميسازد چيست ؟ در بيانیۀ ۱۸ مارس کميته مرکزی چنين آمده است: " پرولتاريای پايتخت که شاهد ناتوانائی ها و خيانتهای طبقات حاکم بودند ، در يافتند که ساعت موعود برای آنکه آنان با بدست گرفتن زمام امور کشور را از وضع فعلی برهانند فرا رسيده است.پرولتاريا دريافت که وظيفه اجتناب ناپذير و مطلق اوست که سرنوشت خويش را به دست گيرد و با تملکِ قدرت ، پيروزیِ اين سرنوشت را تضمين کند " .

فرارسيدن زمينه های اين قيام دردوران جنگ فرانسه باپروس فراهم شده بود .روز ۲۸ ژانويه ۱۸۷۱ شهر پاريس دربرابرفشارنيروهای آلمانی به فرماندهی بيسمارک سقوط کرد.کارگران وزحمتکشان پاريس برای دفاع ازشهردرارگانی بنام گاردملی متشکل ومسلح شده بودند.ولی بعدازسقوط پاريس دربرابرنيروهای پروسی،حکومت جمهوری فرانسه درصدد خلع سلاحِ کارگران وزحمتکشان پاريس براَمد.

کارگران و نيروهای مسلح متشکل درگارد ملی ازخلع سلاح شدن امتناع ورزيدند و دست به داير کردن دولت مورد نظر خود(کمون پاريس ) زدند .متاسفانه عمر اين اولين دولت کارگری بسيار کوتاه بود و از ۱۸ مارس ۱۸۷۱ تا ۲۹ می همان سال بيشتر ادامه پيدا نکرد و به طرز ددمنشانه ای  مورد هجوم نيروهای مسلح بورژوازی (ورسای ) قرار گرفت  ودر يک نبرد سخت و نابرابر توسط نيروهای ضد انقلاب به خاک و خون کشيده شد .

کمونارهای دليرتااَخرين لحظه باچنگ ودندان ازانقلاب و دولت کارگری دفاع کردند.زن،مردوکودک ، قهرمانانه درخيابانهاوکوچه های پاريس سنگرساختند،به مصاف بابورژوازی تادندان مسلح شده رفتند . زنان با شجاعت و دلاوری های بی نظری نقش زيادی در پيروزی کمون پاريس ايفا کردند.صدهانفرازاَنها زن ومرد وکودک درگورستان پرلاشزدرپاريس درپای ديواری که بنام ديوارکمونارها معروف است با گلولۀ نيروهای ارتجاعی دولت فرانسه اعدام شدند.

درمجموع بيش ازهزاران نفرازکارگران،زحمتکشان وانقلابيون پاريس ومدافعان کمون پاريس دراين نبرد نابرابربه دست نيروهای ارتجاع به خاک و خون کشيده شدندوهزاران نفرديگرکه به اسارت دراَمدندو بعدازشکنجه ها وتحمل سختی های فراوان به مناطق مستعمرۀ فرانسه تبعيدشدند.

مارکس اين تجربۀ بی نظيرِ طبقۀ کارگرفرانسه را در کتاب "جنگ داخلی در فرانسه "بطور مفصل و با ديدی عميق و تيز بين شکافته و آن را از زاويه های گوناگون مورد تجزيه و تحليل قرار داده است ، در عين حال چهرۀ کريه بورژوازی فرانسه و متحدان آن را به درستی و بطور بارزی افشاء نموده و درنهايت رسالت تاريخی طبقۀ کارگر را بر عليه بورژوازی به صراحت و روشنی ترسيم نموده است .

کتابِ "جنگ داخلی در فرانسه "گنجينۀ عظيمی برای درک کمون پاريس و درسهای تاريخی آن ميباشد . مارکس به اهميت "انترناسيو ناليستی" کمون در بخش ديگری از اين کتاب تاکيد کرده  و نوشته " کمون در عين حال  حکومت کارگری و از اين بابت ، آن حکومت انترناسيوناليستی به معنای کامل کلمه بود .در زير نظارت ارتش پروس که دو ايالت فرانسوی را به آلمان ملحق کرده بود ،کارگران سراسر جهان را به کارگران فرانسوی می  پيوست ، کمون نيز حضور اتباع بيگانه را در صفوف خودبرای کسب افتخار مردن در راه آرمانی جاودانه پذيرفته است . ( مارکس چنگ داخلی در فرانسه )

برای مارکس کمون پاريس شکل مقدماتی حاکميت طبقۀ کارگريعنی ديکتاتوری پرولتاريابودونشان دهندۀ قهرانقلابی محرومان دربرابرستم گران،استثمارگران ودشمنان اَزادی بود.

کارهای اساسی کمون به اختصار :فرمان لغوارتش وپليس دائمی وژاندارمری.تنها نيروی مسلح مليشيايی بود که متشکل ازکارگران،زحمتکشان ونيروهای انقلابی ميشد.فرمان مصادرۀ اموال کليساهاواستفاده از کليساهابه عنوان محلی برای جلسات سياسی،فرمان تحصيل مجانی.اصل انتخابی بودن همۀ کارمندان دولتی وعزل و نصب اَنها درهرزمان وبه ارادۀ شورای کمون.سوزاندن وازبين بردن وسائل گيوتين وشکنجه.

لغوحکم اعدام.جدايی دين ازحکومت ومدرسه،آزادی بی قيد وشرط..سطح دستمزدهابه سطح دستمزدکارگران رسيد.کمون ازمشاوران شهری که بارای عمومی مردم در نواحی گوناگون برگزيده ميشدند تشکيل ميشد. اين افراد درهرلحظه بايدپاسخگو ميبودند و مقامشان پس گرفتنی بود. اکثريت اعضای شورای کمون ازکارگران،يا نمايندگانِ سرشناس طبقۀ کارگربودند.

بالاتر و مهمترازهمه اين بود که طبقۀ کارگربرای اولين بار سيستم حکومتی خويش را بنيان نهاد و تجربه کرد. در عين حال به نيرو ،توان و قدرت بی نظيرخودواقف گشت وپرچم سرخ انقلاب پرولتری رابرافراشت.پرچمِ کمون پرچم جمهوری جهانی است . ياد و درسها و خاطرۀ کمون پاريس ، اولين دولت کارگری گرامی باد.

 

بنفشه کمالی

http://shadochdt.wordpress.com

 banafshekamali@gmail.com

۱۷-۳-۲۰۱۰ََ