لنين: سرمايه داری و کار زن

 

برگردان: آرمان پويان

جامعۀ کنونی سرمايه داری، موارد گوناگونی از فقر و ستم را در داخل خود نهفته دارد؛ مواردی که در وهلۀ اوّل به چشم نمی آيد. در بهترين مواقع، خانواده های پراکندۀ مردم فقير شهرنشين، صنعتگران، کارگران، کارمندان و مقامات پايين در مشکلاتی غير قابل باور زندگی می کنند، به زحمت قادرند خرج زندگی خود را به دست آورند. ميليون ها و ميليون ها نفر از زنان در چنين خانواده هايی به عنوان "بردۀ خانگی" زندگی می کنند (يا، دست کم وجود دارند)؛ برای تهیۀ خوراک و پوشاک خانوادۀ خود، به بهای تلاشی روزمرّه و از فرط ناچاری و "پس انداز" همه چيز به جز کار خودشان، از هر پنی پول استفاده می کنند.

اين ها همان زنانی هستند که سرمايه داران با رغبت بسيار به عنوان کارگران خانگی استخدام می کنند؛ کارگرانی که برای يک دستمزد وحشتناک پايين آماده هستند تا برای خود و خانواده شان، به خاطر يک تکه نان "کمی اضافه تر دربياورند". از ميان همين زنان است که سرمايه داران تمامی کشورها (درست مثل برده داران باستان و زمين داران فئودال قرون وسطی) برای خودشان همخوابگانی در "ممنطقی" ترين قيمت پيدا می کنند. هيچ مقداری از "خشم اخلاقی" در مورد فحشاء (که از هر ۱۰۰ مورد، ۹۹ موردش تظاهر است) قادر نيست تا در مقابل اين تجارت جسم زن کاری کند؛ مادام که بردگی مزدی وجود دارد، فاحشگی نيز ناگزير وجود خواهد داشت. تمامی طبقات تحت ستم و استثمار در سرتاسر تاريخ جوامع انسانی، هميشه وادار شده اند (و همين جاست که استثمار آن ها شکل می گيرد) تا اوّل کار بی مزد خود و دوّم زنان خود را به عنوان همخوابۀ "اربابان" به آنان واگذار کنند.

برده داری، فئوداليسم و سرمايه داری از اين جهت يکسانند. تنها شکل استثمار است که تغيير می کند؛ خود استثمار هم چنان باقی می ماند.

يک نمايشگاه از کار "زنانی که در خانه استثمار می شوند" در پاريس، "پايتخت جهان" و مرکز تمدّن، افتتاح شده است.

هر شیء نمايشی، برچست کوچکی دارد که نشان می دهد زن شاغل در خانه چه قدر برای درست کردن آن دريافت می کند، و بر اين اساس، چه قدر می تواند در هر روز و در هر ساعت در بياورد.

و ] با مشاهدۀ اين نمايشگاه[ به چه چيزی پی می بريم؟ حتی يک چيز هم وجود ندارد که زن شاغل در خانه بتواند با آن بيش از ۱.۲۵ فرانک، يعنی ۵۰ کوپک، دربياورد، در حالی که عوايد اکثریّت قريب به اتفاق مشاغل بسيار کم تر از اينست. يک حباب چراغ را در نظر بگيريد. در ازای هر دوجين از آن، ۴ کوپک پرداخت می شود. يا پاکت های کاغذی را در نظر بگيريد: ۱۵ کوپک در ازای هر هزار تا، با درآمد شش کوپک در هر ساعت. اسباب بازی های کوچک با نوار روبان و غيره: هر ساعت، ۲.۵ کوپک. گل های مصنوعی: ساعتی دو يا سه کوپک. لباس زير آقايان و خانم ها: از دو تا شش کوپک در ساعت. باز هم می توان بدون هيچ پايانی ادامه داد. انجمن ها و اتحاديه های کارگران ما هم بايد "نمايشگاهی" از اين نوع را برگزار کنند. ]چنين نمايشگاهی[ سودهای هنگفتی را که نمايشگاه های بورژوازی به چنگ می آورند، توليد نخواهد کرد. نمايش فقر و تنگدستی زنان پرولتر منفعت متفاوتی خواهد داشت: به بردگان مزدی، چه مرد و چه زن، کمک می کند تا شرايط خود را درک کنند، در "زندگی" خود به گذشته نگاه کنند، به شرايط لازم برای رهايی از يوغ هميشگی نياز، فقر، فحشا و هرگونه بی عدالتی در حق نداران تعمّق کنند.

تاريخ نگارش: ۲۷ آوريل ۱۹۱۳ (۱۰ مه ۱۹۱۳ به تقويم قديم)؛ تاريخ انتشار: ۵ مه ۱۹۱۳ در پراودا، شمارۀ ۱۰۲.

به زنان کارگر

و.ا. لنين