نگاهی به يک پيشروی کارگران ماهشهر

شهلا دانشفر

 کارگر کمونيست ١٩٢

يک اتفاق مهم در اين هفته دستيابی کارگران پتروشيمی ماهشهر به يک پيروزی است. هزاران کارگر اين مجتمع در عملی متحد بيانيه‌ای داده بودند که برای اجرايی شدن کوتاه شدن دست پيمانکاران حاضرند ٤ ماه ديگر به دولت و مقامات مسئول فرصت دهند اگر در اين فاصله مبلغی معادل ١٥٠ الی دويست هزار تومان به  دستمزدهايشان اضافه شود و اين مبلغ از آغاز سال نود محاسبه گردد و توافقات بصورت کتبی اعلام گردد. و بعد اعلام داشتند که اگر با اين خواست موافقت نشود روز ٢٠ دی همگی دست به اعتصاب خواهند زد.
در برابر چنين اولتيماتومی، مسئولين پتروشيمی و مقامات دولت دو روز مانده به مهلت تعيين شده فورا با نمايندگان کارگران به مذاکره نشستند و سرانجام قرار شد که تا مهلت تعيين شده برای اجرايی شدن خواست کارگران، صد هزار تومان به دستمزد اکثر آنان و بين ٥٠ تا ٧٠ هزار تومان به دستمزد کارگرانی که دريافتی آنان بالای ٦٠٠ هزار تومان است پرداخت شود. بعلاوه اينکه اين کارگران قبل از پايان سال جاری مشمول حق جذب، بدی آب و هوا، استفاده از بيمارستان صنايع پتروشيمی و اجرای تورهای مسافرتی بشوند. همه اينها يک موفقيت برای کارگران پتروشيمی ماهشهر است که  بيش از بيش قدرت متحد اعتراضاتشان را در برابر کل جامعه قرار ميدهد.  بدين ترتيب کارگران پتروشيمی اولين ثمر از مبارزات متحد خود را بعد از ده ماه کشاکش بدست آورده  و امروز  در موقعيت بسيار قدرتمند تری برای تحقق خواست اصلی شان خواست کوتاه شدن دست پيمانکاران قرار گرفته‌اند. از همين رو امروز ما شاهد روحيه‌ای بالاتر و تعرضی‌تر در ميان اين کارگران و انعکاس چنين روحيه‌های در بخش‌های ديگر کارگری هستيم. طبعا رسيدن به چنين نقطه‌ای از مبارزه نتيجه ده ماه مبارزه متحد، هوشيارانه و سازمانيافته کارگران پتروشيمی ماهشهر است که بايد درسهای آنرا مورد توجه و دقت قرار داد و در مبارزات آتی بکار گرفت. با هم نگاهی به اين درستها و دستاوردها داشته باشيم.
با آغاز سال جاری، هزاران کارگر پتروشيمی ماهشهر با خواست تعرضی کوتاه شدن دست پيمانکاران به ميدان آمدند و يازده روز مبارزه قدرتمند و متحد اين کارگران بطور واقعی نقطه عطفی در جنبش اعتراضی کارگری بعد از خيزش انقلابی مردم در سال ٨٨ بود. اتفاقی که توانست توجه بخش‌های مختلف جنبش کارگری را بخود جلب کند و تاثير خود را بر گسترش فضای اعتراض در ديگر بخش‌های وابسته به نفت و مراکز بزرگ و متمرکز کارگری گذاشت.
در فروردين ماه امسال اعتراض از پتروشيمی بندر امام آغاز شد و طی يازده روز کارگران از شرکتهای ديگر در اين مجتمع به اين حرکت پيوستند. طی اين يازده روز کارگران هر روز تجمع برپا کردند. در محوطه مجتمع راهپيمايی کردند و بدين شکل در برابر ساختاری که هر بخشش دست پيمانکاری است و با اين شکل تلاش شده است تا کارگران را از هم دور نگاهدارند و شقه شقه کنند،  شکلی از مبارزه سراسری و متحد بوجود آمد و فضای کل مجتمع پتروشيمی ماهشهر به فضای اعتراض و مبارزه تبديل شد. تا همين جا اين اتفاق منحصر به فرد بود و در مقابل کارگران نفت، کارگران ايران خودرو، کارگران ذوب آهن اصفهان و همه مراکزی که عملا به اردوگاههای اجباری کار تبديل شده‌اند، راه نشان داد. در واقع با اين شکل از مبارزه کارگران نشان دادند که ديوار کشيدن ميان آنها، تکه تکه کردن بخش‌های مختلف آنها تحت عنوان شرکت‌های پيمانی و غيره ديگر نميتواند در مبارزات متحد آنان تاثيری بگذارد. چون خواستشان واحد است. و اين مبارزات در واقع سرآغازی بود برای کشيدن سوت پايان به  اين شکل برده وار کار در محيط‌های کار در ايران.
بدنبال چنين مبارزه‌ای متحد و تعرضی پس از يازده روز مديريت و مقامات دولت ناگزير از سر مذاکره وارد شدند. زمان خواستند و نتيجه مذاکرات کتبی شد. اما پس از پايان مهلت تعيين شده، دور‌های بعدی مبارزات اين کارگران آغاز گرديد. اعتصابات دور دوم کارگران پتروشيمی ماهشهر در مهر ماه سال جاری  ١٤ روز بطول کشيد و در کل نقطه قوت مبارزات کارگران پتروشيمی متحد شدن بيشتر صفوف مبارزه شان بعد از هر دور اعتراض و مبارزه حول خواست کليدی و محوری کوتاه شدن دست پيمانکاران و انعقاد قرارداد مستقيم با شرکت بود. کارگران در اين مبارزات هر بار اولتيماتوم دادند و بر سر اولتيماتوم خود ماندند و با اين کار عزم جزم خود و قدرت اتحادشان را به نمايش گذاشتند.  کارگران پتروشيمی در اين مبارزات با برپايی اجتماعات هر روزه و انتخاب نمايندگانشان گام مهمی در سازمانيافتگی مبارزاتشان برداشتند. اجتماعات هر روزه آنان به محل تصميم گيری و متحد شدنشان تبديل شد. نمايندگان منتخب شرکت‌های مختلف درگير در اعتصاب به عنوان هيات نمايندگان کارگران، د رعمل نقش شورای سراسری کل مجتمع پتروشيمی را در برابر مديريت و دولت بازی کردند و با چنين صفی متحدی بود که گام به گام کارگران جلو آمدند. بدين سان بود که بعد از ده ماه کشاکش نتيجه مبارزات کارگران پتروشيمی ماهشهر به اينجا و موقعيتی که امروز قرار دارند کشيده شد. 
طی تمام مراحل مبارزات کارگران پتروشيمی ماهشهر  مديريت و مقامات مربوطه  تمامی تلاششان را بکار بردند  تا در صفوف کارگران تفرقه ايجاد کنند. دست به دستگيری زدند. تلاش کردند از ديگر کارگرانی که در پستهای ديگری در اين شرکت کار ميکردند، برای چرخاندن توليد و خنثی کردن اعتصاب کارگران استفاده کنند، حتی از کارگران در پتروشيمی کرمانشاه خواستند که به جای کارگران اعتصابی بيايند و آنجا کار کنند. اما موفق نشدند و همه جا با صف متحد کارگران روبرو شدند. از سوی ديگر  يک تلاش مديريت برای شکستن اتحاد کارگران دادن وعده و وعيد و در اين ميان ايجاد تزلزل در صفوف اعتراض کارگران بود. اما در برابر همه اين تشبثات کارگران هوشيارانه عمل کردند و هر بار بعد از مذاکرات نمايندگان منتخب کارگران، همه کارگران را در جريان نتايج مباحثات قرار داده و در آخر هم با تصميمی واحد جلو آمده و هيچگونه راه در روی برای کارفرمايان و دولت باز نگذاشتند و به اين شکل تا همين جا توانستند  گام به گام آنها را عقب برانند.
از نقطه قوتهای  مهم ديگر اعتراضات کارگران پتروشيمی ماهشهر، اطلاع رسانی آنها و يا  حضور بموقع خانواده‌ها در تجمعات کارگران است. طبعا اينها همه تصويری کلی است که از تعقيب کل اين حرکت ميتوان بدست آورد. اما شکی نيست که رهبرانی که سازمانده اين اعتراضات گسترده بودند، تجربيات و حرفهای گفتنی بسياری دارند و فراخوان من به آنان اينست که اين تجربيات را بنويسند. بايد اين پيشروی‌ها را ثبت کرد و تجربياتش را به بخش‌های کل جامعه انتقال داد. بايد از درسهای مبارزات کارگران پتروشيمی ماهشهر آموخت.
امروز همانطور که اشاره کردم کارگران پتروشيمی ماهشهر در موقعيتی بسيار قدرتمند نسبت به يکسال قبل قرار دارند و بطور واقعی در  يک قدمی تحقق خواست کليدی، خواست کوتاه شدن دست پيمانکاران هستند. برای برداشتن گامهای بعدی بايد آماده شد. تداوم تجمعات اين کارگران برای تصميم گيری و ادامه مبارزاتشان، ارتباط نمايندگان شرکت‌های مختلف موجود در اين مجتمع برای حفظ ابعاد سراسری اعتراض در سطح کل اين مجتمع هزاران نفره از مهمترين اقدامات برای حفظ اتحاد و قويتر کردن موقعيت اين کارگران برای پيگيری خواستهايشان است. بعلاوه کارگران پتروشيمی ماهشهر با جلو آمدن با چنين خواست اساسی‌ای بدرجه‌ای راه را برای کارگران نفت و ديگر مجتمع‌ها يی که دقيقا با چنين خواست و با چنين معضلاتی روبرويند، باز کردند.  امروز بهترين فرصت است که بخش‌های ديگر کارگران نيز در سطحی سراسری‌ای به اين خواست اعتراضی بپيوندند.  بايد دست دلالان مفتخور از محيط‌های کار کوتاه شود. بايد به اين بردگی خاتمه داد.
واقعيت اينست که امروز مبارزات بخش‌های مختلف کارگران را خواستهای واحدی به هم پيوند ميدهد. اعتراضات کارگران پتروشيمی ماهشهر به درجه زيادی بر فضای اين اعتراضات و روحيه تعرضی کارگران تاثير گذاشته است، تنها پاسخ گرد آمدن حول خواستهای سراسری و رفتن بسوی اعتصابات سراسری کارگری است.*