ترجمه سرمايه(کاپیتال)، ازجمشیدهاديان 

-

مانيفست حزب کمونيست 

-

فهرست آثار مارکس و انگلس

-

فهرست آثار لنين

ایرج فرزاد

شعیب زکریائی سلسله نوشته های "ادامه دارد" دیگری را این بار به عنوان کسی که "با مضامین فکری و سیاسی مندرج در اطلاعیه اعلام موجودیت فراکسیون ضرورت فعالیت به نام کومه له" "همسوئی" دارد، شروع کرده است. او البته سعی کرده است این همسوئی را با انتقاد به نوشته صلاح مازوجی: "دفاع از سوسیالیسم" و نیز "پاسخ انتقادی به برخی اظهارات و مواضع کینه توزانه دیگران" نشان بدهد. مبادا کسی هم اندک شک و تردیدی بخود راه بدهد که شعیب زکریائی همه این مجاهدتها را به عنوان " فرد متعلق به جریان چپی که خود را منتقد همه شاخه های کومه له میداند"، انجام میدهد!

من در اینجا وارد مضمون مقاله صلاح مازوجی و نقد مواضع او نمیشوم. و بطریق اولی  بجای اینکه در لابلای نقد شعیب زکریائی بر مقاله صلاح مازوجی، روایات آمیخته با توپ و تشر و طعن و کنایه و متلک پرانی برگرفته از "قلعه حیوانات" جورج اورول و ادبیات دوران جنگ سرد را بخوانم تا بفهمم که چرا سوسیالیسم "نشدنی" است، و هر گونه تلاش کمونیستها در "شرق" به "لافزنی" تعبیر و در عمل به "سوسیالیسم خشخاش" می انجامد، مستقیما سراغ ادبیات و تئوریسینهای همان دوایر میروم و با آنها به جدل میپردازم.

به نظر من مشکل شعیب زکریائی، اصلا این نیست که فراکسیون گرامی نتوانسته است مانند ایشان "مستدل" کنند که سوسیالیسم پوچ است، که نمیتوان به نقش گرانقدر "پول" در سوسیالیسم خاتمه داد و یا اینکه "نقش و اهمیت تولید خرد در شهر و روستا" در سوسیالیسم نشدنی ایشان چه خواهد شد؟ کارگران و مردم زحمتکشی که تحت استثمار نظام سرمایه داری زندگی میکنند، به اندازه بیش از حد کافی تئوریهای پوچ بودن تلاش و مبارزه برای سوسیالیسم را از دوایر مهندسی افکار بورژوازی و کارخانه ضدکمونیستی آن شنیده و میشنوند. تکرار اینکه سوسیالیسم همان سرمایه داری دولتی است و نوع کیم ایل سونگی و استالینی و "استاخانفی" است، "هیچ جا پیاده نشده است"، حتی بحث پسامدرنیستهای پس از فروپاشی دیوار برلین نیست. در حالی که "سارکوزی" در حال ورق زدن کتاب کاپیتال عکس میگیرد و همه از وال استریت و روزنامه تایمز لندن و بورس بازان گرفته تا سرمایه داران با وجدان و بی وجدان از "خطر" بازگشت مارکس سخن میگویند، بهتر است جدال با مدافعان سوسیالیسم با رجعت به ادبیات دوران جنگ سرد را کنار گذاشت. بهتر است شعیب زکریائی به عقب ماندن چند فاز از رهبران  تازه کشف شده فکری و تئوریک و سیاسی خود پایان بدهد. اگر در دوران عبور از گذشته "چپ" او؛ و اسباب کشی به سر منزل جنبش و گرایش ناسیونالیسم کرد، چیزی عایدش نشد، این اندوه سرخوردگی را با  فعال کردن منتالیته "سوسیالیسم نمیشود" تسکین ندهد. بسیار جای تعجب است که شعیب زکریائی پس از اینکه احزاب ناسیونالیست کردستان عراق به عالم و آدم نشان دادند که اهل حل مساله کردو تشکیل دولت مستقل نیستند، پس از آنکه آخرین شاهکار آنها را در تصویب قانون تعدد زوجات برای مردان سلحشور و موج قتلهای ناموسی زیر حاکمیت فرهنگ و سنتهای ناسیونالیسم کرد را می بیند، اما ترجیح میدهد که به جای فاصله گرفتن از این مخزن عفونت و ارتجاع، و حتی وقتی از توهمات خود به ناسیونالیسم کرد سرخورده و نا امید میشود، با دست بردن به انبان سوسیالیسم نمیشود و اینها لفاظی روشنفکری اند، خود را دلداری و تسکین بدهد. و  چرا که نه! میگویند دندانهای اسب پیشکشی را نمیشمارند، شاید فرش قرمزی که فراکسیون فعالیت به نام کومه له جلو پای هر مدافع هویت ملی و کردی کومه له و کل تاریخ آن، پهن کرده اند، شعیب زکریائی را هم به وسوسه انداخته باشد که آن دوران مهاجرت سیاسی به بستر ناسیونالیسم کرد و مشاورت فی سبیل اله سازمان زحمتکشان، را زیر جلکی مشمول مرور زمان بکند. شاید اینجا موقعیت باد آورده دیگری برای آزمایش کسب مقام پدرخواندگی کمونیسم زدائی از تاریخ موجودیت و هویت اولیه سازمان دهندگان کومه له باشد. سازمان زحمتکشان نشد، خط آنها که فعال کردن یک گرایش عقب مانده ناسیونالیستی درون کومه له است، به شکرانه مجاهدتهای فراکسیون که هست!

شعیب زکریائی در دوران "جوانی" و آنگاه که با مشاهده زندگی کارگران ذوب آهن اصفهان و زندگی در میان کارگران کارخانه "کفش بلا"، به یک حرکت واقعی سوسیالیستی در درون طبقه کارگر  باور داشت، نه "مدل"ی از پیاده شدن اقتصاد سوسیالیستی را جلو روی خود داشت و نه فکر میکرد که راه برون رفت از مشقات و مصائب زندگی کارگران و مردم، تحریک احساسات "سرمایه داران باوجدان" و نه میدان دادن به کاسبکاران خرد شهر و روستا و ""چوخ بختیار"های خورده بورژوا و نه بی میلی کارگر نسبت به "هویت قومی و ملی" و عشق به خاک و سرزمین "پدری" است. آنوقتها، واقعیت وجودی زندگی واقعی کارگران، و زندگی از قبل فروش نیروی کار به سرمایه داران، اعم از کرد و فارس و یا "مهربان" و ترشرو، او را از استدلال برای رد "نشدنی" بودن سوسیالیسم و درستی آرمانهای برابری طلبانه معاف کرده بود. آنوقتها تحمل محرومیت و شکنجه و زندان در راه دفاع از آرمانهای والا که در طول تاریخ جهان آرزوی مردم زحمتکش و تحقیر شده و استثمار شده برای یک زندگی بهتر است، "قهرمانی" بود. اکنون، برای دگراندیشان کمونیست سابقی، در دوره ای که سوسیالیسم با کیم ایل سونگ و دولتهای "توتالیتر" معنی شده و "نشدنی"، بحث از سوسیالیسم و ممکن و مطلوب بودن آن، دیگر "لافزنی" است. دوره، انگار، حتی پس از پایان آزمایش میدان خونین دکترینهای نظم نوین و رژیم چینج، هنوز در عصر ناقهرمانی و سپردن گذشته های پر افتخار و قابل احترام به دنیای نسبیت هر ایده و اصل جهانشمول و سوسیالیستی فریز شده است.

اما این پرده ساتر بحث بر سر "عمیق" نشان دادن استدلال پوچ بودن مبارزه برای سوسیالیسم، هدف پنهان کردن یک تصویر و یک دوره تاریخی را دنبال میکند. تصویری که شعیب زکریائی با آن وارد یک دوره شد و به سیر و سیاحت و سرمایه گذاری  برای تقویت و تحکیم یک جریان علنا و رسما ناسیونالیست و قوم پرست به نام "کومه له" زحمتکشان انجامید و متاسفانه، از نظر او، و یا خوشبختانه، از نظر من، ناکام ماند. اینکه شعیب زکریائی مینویسد او خود را "متعلق به جریان چپی که خود را منتقد همه شاخه های کومه له میداند"، حقیقت ندارد، جعلی است. در جریان آن گشت و گذار، ایشان کفش و کلاه کردند و پس از یک دوره فترت کناره گیری از هرگونه فعالیت سیاسی، مجددا و این بار با "رویکردی" تماما ناسیونالیستی و به گفته خودش تماما "رویزیونیستی"( در نفی و تجدید نظر در، و تقابل با تاریخ گذشته خویش و بی قدر و حرمت کردن تمامی رفاقتها و همسنگریها) پا به میدان فعالیت سیاسی ناسیونالیستی گذاشتند. ابتدا با نام مستعار سمت مشاور سازمان جدیدالبازسازی شده "زحمتکشان" را عهده دار شدند و سپس با اسم و رسم و عکس و تصویر خود از تلویزیون پارتی دمکرات( که در دوران قبل از رویزیونیست شدنشان به عنوان "قیاده موقت" و چماقدار رژیمهای شاه و جمهوری اسلامی نامیده میشد) سر درآوردند و در وصف حماسه های بدر خان و "اولین روزنامه کردی" او، به صحنه آمدند. فقط یاد آوری کنم که همین شعیب زکریائی، در همان دورانی که برای سوسیالیسم "نشدنی" در صفوف کومه له و حزب کمونیست ایران مبارزه میکرد، در برابر انتقادهای هیستریک جریانات پوپولیستی و خلقی، در "بسوی سوسیالیسم" مینوشت: "تشکیل حزب کمونیست ایران، افشاگر چهره بورژوائی اقلیت". در برابر "همسوئی" حزب دمکرات کردستان ایران و قیاده موقت و جمهوری اسلامی در اطلاعیه ای در مورد ترور یک ملای مرتجع و انتساب آن ترور به کومه له از سوی هر سه جریان، نوشت انگار فوت هر مرتجع ترین عنصر، در لیست شهدای مشترک آنان به ثبت میرسد. چندی قبل از این ظهور مجدد در صحنه سیاست کردایه تی، شعیب را در کنار صلاح مهتدی و عبداله حسن زاده در گرامیداشت روز دو بهمن و تجلیل از قاضی محمد، این بار در تلویزیون اتحادیه میهنی رویت کردیم. در کنار این صحنه های "تجدید نظر طلبی" عملی و جنبشی، او همواره به عنوان مشاور رهبری سازمان زحمتکشان، همراه آنها برای شرکت در "مذاکرات" و ملاقات با احزاب "برادر" حضور بهم رسانده است. بنابراین اولا این نکته که گویا ایشان خود را "چپ" میداند، متاسفانه با فاکتها جور در نمی آید و ثانیا این ادعا که او خود را "منتقد همه شاخه های کومه له" مینامد، واقعی نیست. او مشاور و مدافع سرسخت سازمان زحمتکشان بوده است. مساله این است که نقشه و پلاتفرم این جریان به شکست انجامید و پس از شاخ و شانه کشیدنها و گروگان گیریها و سنگر بندیها و نقش بر آب شدن نقشه و توطئه شبیخون مسلحانه به مقرهای کومه له( سازمان کردستان حزب کمونیست ایران) دو شاخه دیگر، جریان معروف به "رفرم" و ماجراهای عبداله کهنه پوشی( عبه دلیر) از آن انشعاب کردند. "توشه" این سیر و سیاحت و تلاش برای تثبیت یک موقعیت ریش سفیدی سازمان زحمتکشان، سنگ روی یخ شد و عقیم ماند. ایشان به شهادت زندگی و عملکرد عملی در این دوره نه "گرایش چپ" را نمایندگی کردند و نه موضع انتقادی نسبت به "شاخه های کومه له" داشتند. برعکس، جانبدار و مدافع سرسخت و مکتبی سازمان زحمتکشان و خط عبداله مهتدی بودند.

و تمام مساله و انگیزه نوشتن زنجیره گفتار دوم شعیب زکریائی همین سرخوردگی و شکست و دست خالی برگشتن از سیر و سیاحت سیاسی او در میدان کردایه تی است. همان عشق افلاطونی به سرمایه داران "باوجدان" و همان نگرانی از دست رفتن آز و طمع  کاسبکاران خرد شهر و روستا در صورت پیروزی سوسیالیسم، همان تصویر جرج اورولی از سوسیالیسم و تحقیر سوسیالیسم با نفرت و کینه و وحشت از به پایان رسیدن نقش حماسی پول در سوسیالیسم، همان اسارت به روح قدرت جاودانه سرمایه، در سرتاپای این آخرین نوشته اش موج میزند. بهانه این بار او برای آزمایش تداوم سیر "تجدید نظر طلبی" در زندگی و تاریخ گذشته اش، سر برآوردن فراکسیونی در کومه له است که دست بر قضا خمیر مایه سیاسی آن، "مبارزه" با "تابلو" بودن فعالیت به نام "کمونیست" و واقعی بودن و "اجتماعی" بودن جنگ بخاطر هویت قومی و ملی نه فقط  در کردستان، که در چهار گوشه جهان است. فقط کافی است به دفاعیات طرفداران فراکسیون در جریان مباحث کنگره اخیر کومه له،  "کنگره سیزدهم، گوش بدهید. فراکسیون و یا به عبارت دقیقتر، اپوزیسیون علنا مدافع کومه له کردی و کردایه تی، برای شعیب زکریائی، میدان جدیدی در پرده های نمایش پشیمانی از گذشته چپ خود او و بهانه ای برای بازنگری ناسیونالیستی سناریو زندگی کمونیستی سازندگان کومه له و یورش به هر نسیمی از سوسیالیسم و کمونیسم به نام کومه له را باز کرده است.

اما یک نکته دیگر به شعیب زکریائی قدری شهامت داده است که ناسیونالیسم یافته خود را در پیچ و تاب استدلال های عمیق "برای ناممکن" بودن سوسیالیسم بپیچاند. و این هم یکی دیگر از عوارض همان سیاحت سیاسی در دوره جدید فعالیت او به عنوان یک ناسیونالیست صریح الهجه است. این تلاش به شکست انجامید. نه تنها، پروژه  سازمان زحمتکشان، سازمان و دارو دسته ای نضج گرفته بر اساس نفرت از؛ و ریشخند کومه له کمونیست و تاریخ آن و با تمرکز سازمانیافته بر کینه توزی علیه مارکسیستها و ترور شخصیت آنان، به دلایل پایه ای تری شکست خورد، بلکه این کمونیست سابقی هم نتوانست حتی به عنوان جونیور عالم سیاست ناسیونالیستی در حاشیه حاکمیت احزاب عشایری در کردستان عراق، به جائی برسد. و برای عنصر وامانده ای که در این کوران مادی "رویزیونیست" شدن و مهاجرت سیاسی، جنبش او، جا و مکانی هر اندازه محقر، برایش قائل نبوده، او میماند و "یافته" هایش و جستجوی منفذی برای خالی کردن غم حرمان ناشی ازسرخوردگیهایش از جنبش و گرایشی که به آن دخیل بسته بود. با این یافته ها دیگر ناچار است زندگی کند، چرا که بی ملاحظه و بدون هیچ دوراندیشی و تامل و تعقل، پلهای پشت سر خود را خراب کرد و بازگشت به زندگی با آرمانهای شریف دوران قدیمی تر کومه له و حزب کمونیست ایران و زندگی با خاطرات عزیزانی که تمام سناریو زندگیشان برپائی یک جریان کمونیستی و تقویت آن بود، را بر خود ناممکن ساخت. از این پس دیگر ضجه و آه و ناله و نیش و کنایه به هر نسیمی از حرکت سوسیالیستی، حتی آن نوع سطحی ای که صلاح مازوجی نمایندگی میکند، در قالب و پوشش عوامفریبانه "همسوئی" با فراکسیون فعالیت به نام کومه له است. این هویت جدید تا مدتی قبل بطور پنهان و پشت پرده، در دالان "طیف کومه له" در تقلای یافتن گوشهای شنوا اطراق کرده بود و فردا در پس سرنوشت نامعلومی که در انتظار فراکسیون است، ممکن است در احیا روحیات پچ پچ های محفلی به گشت و گذار و فوران نفرتهای تلنبار شده علیه کمونیسم و کمونیستها تداوم یابد و یا در نقطه حضیض بحران هویتی و سرخوردگی، به نهیلیسم و پوچیسم ختم شود. 

این واقعیت که تلاش برای تحمیل یک فراکسیون ناسیونالیستی به کومه له نیز ناکام ماند و فراکسیون به مدار تقابلها و موضع اپوزیسیونی "افشاگرانه" گام گذاشته است، بار دیگر در مورد نیت شعیب زکریائی که او گویا "چپ" را نمایندگی میکند و نسبت به "ادامه تخریب کومه له" حساس و نگران است، جای شک و تردیدهای بسیار جدی در مورد او و اهداف واقعی اش ایجاد میکند.

جامعه و نسل جدید و کمونیستها و مارکسیستهای جوان که از پیچ و خم های تاریخ کومه له و نقل و انتقالهای طبقاتی برخی "بنیانگذاران" آن در تندپیچهای تاریخی بی اطلاع اند، باید به این خاستگاه مادی و جنبشی و گرایشی شعیب زکریائی توجه کنند. ادعای چپ و منتقد همه شاخه های کومه له، ناصمیمانه، دروغین و جعلی است. بهتر است شعیب زکریائی علل سرخوردگی از بازسازی و بازیابی هویت ناسیونالیستی و شکست خیز برداشتن خود برای جلوس بر مقام مشاور و پدرخواندگی سازمان زحمتکشان را جای دیگری و بدون پوشیدن خرقه ریش سفید  و رهبر خود خوانده  فراکسیون و ائتلاف در هم جوش و موهوم موسوم به  "طیف کومه له"،  جستجو کند. 

۱۷ نوامبر ۲۰۰۸

iraj.farzad@gmail.com

کلیک کنید

حسن رحمان پناه
 
بعد از ماهها کار و فعاليت در خارج کشور، تحت عناوين و القاب گوناگون، بالاخره جمعی از اعضای حزب کمونيست ايران و کومه له در روز ۱۴/۷/۲۰۰۸ طی نوشته ای در  ۸ صفحه و برای دومين بار نظرات و ديدگاههای خود را تحت لوای "فعاليت به اسم کومه له"و اين بار درقالب "فراکسيون" اعلام کردند. اين جمع که در ابتدا ۱۳ نفر و بدنبال ۴۶ نفر (۸نفر از اعضا و ۵نفر از پيشمرگان در کردستان و ۳۳ نفر در کشورهای مختلف اروپايی و کانادا) آن را امضا کردند، نظرات خود را به صورت مکتوب پيرامون پاره ای مسائل تشريح نموده اند.
نظرات اين رفقا در اين نوشته نسبت به نوشته سابقشان نه تنها گامی به جلو نيست بلکه چند گام به عقب است. من در اين نوشته قصد پرداختن و نقد مضمون نظرات درج شده اين جمع را که در بسياری جهات در تقابل با ديدگاههای شناخته شده حزب کمونيست ايران و کومه له در حال و گذشته است.
در نوشته مورد بحث، اين دوستان به روشنی گفته اند، اگر تا ديروز نقدشان عليه " قالب حزب کمونيست" بود، اما اکنون و امروز عليه مضمون و محتوای  فعاليت کومه له هم ميباشد. چيزی که ما بارها بر آن تاکيد داشته ايم و آنان انکار ميکردند. قصد من در اين نوشته پرداختن به نظرات اين رفقا نيست  بلکه نقد نظرات جمع ديگری است که يک روز بعد از پخش اطلاعيه اعلام اين "فراکسيون" با تعجيل به دفاع از آنان پرداختند.
اين تعجيل و حمايت در واقع چيدن ميوه نو رسيده زحمات  چند ماهه و شايد يکی دو ساله اخير آنان است. اما اينکه چه چيزی با اين شتاب باعث انتشار اطلاعيه گروه ۸ نفره شد، بايد جای سئوال و ترديد هر فعال و انسان مبارزی باشد که روزی در صفوف حزب کمونيست و کومه له فعاليت کرده است.
هر کسی قبل از هر چيز بايد از خود سئوال کند که "غيبت کبری" آنها طی سالهای طولانی در بحبوحه بحرانی ترين شرايط دوران معاصر چه معنا و مفهومی داشته و دارد؟ و اکنون کدام انگيزه ها آنها را از اين خواب چند ساله بيدار کرده است؟ آنها که امروزاينگونه شتابزده برای تضعيف کومه له و حزب کمونيست ايران آستين بالا زده  و خود را ملزم ديده اند در قبال رويدادی مانند "اعلام فراکسيون" در کومله موضع خود را اعلام کنند، آيا در جهان ما، در منطقه ما، در همين کردستان ما طی بيش از ۱۵ سال گذشته هيچ موضوع سياسی مهمتری وجود نداشت تا آنها وجود سياسی باز يافته خود را با آن توضيح دهند. حتما بايستی کار خود را از لطمه زدن به يک جريان کمونيستی شروع کنند؟ اين مبارزه سياسی است يا عقده گشايی خرده بورژوايی؟
کسی که روزگاری خود را صاحب نظر در مسايل شوروی ميدانست ،فروپاشی شوروی و سقوط ديوار برلين، جنگ اول و دوم خليج ، آمدن و رفتن "نظم نوين جهانی"، ۱۱ سپتامبر و تحولات متعاقب آنهمه بلا و مصيبت روزانه ناشی از آن، کشتار روزانه زنان و کودکان فلسطين و لبنان توسط ارتش اسرائيل و جريانات ارتجاعی و اسلامی، تحولات درون جامعه ايران و صعود و نزول اصلاح طلبان و حضور فاشيستی احمدی نژاد و باندهای مافيايی ديگر در رکاب رهبری برای قتل و سرکوب روزانه مردم ايران،  تحرکات و تحولات مهم در منطقه و قرار گرفتن آن بر لبه پرتگاه و جنگ ويرانگر، و دهها هشدار و نگرانی ديگر از خواب خرگوشی و مطالعات نظری بيدارش نکرد، اما کمک به دوشقه کردن و انشعاب مجدد در کومه له فورا به وجدش می آورد بلافاصله  اطلاعيه صادر ميکند، آيا ميتوان اين اقدام را هدفی آزاديخواهانه و به قول نوشته شان "ضرورت سياسی و آرمانی" تلقی کرد؟! ضرورت دفاع سياسی و آرمانی شما تا بحال در تقابل با اين همه بی عدالتی و از هستی ساقط نمودن ميليونها انسان زجر ديده کجا بود؟
اين دوستان در نوشته شان تحت عنوان " پشتيبانی از فراکسيون فعاليت به نام کومله" نوشته اند، به نظر ما نيز سمت گيريها و نحوه فعاليت حزب کمونيست ايران و سازمان کردستان آن (کومه له) به سهم خود منجر به تضعيف کومله و جريان چپ و سوسياليستی در کردستان شده است." قبل از هر چيز و در جواب به تيتر گمراه کننده اطلاعيه شان بايد نوشت و گفت که شما پشتيبان فراکسيون نيستيد بلکه خود فراکسيون هستيد. از بنيان گذاران آن، از تهيه کنندگان پلاتفرم و جمع رهبری آن هستيد، تمام شواهد و اقدامات تاکنونی شما  قبل از اعلام فراکسيون دال بر اين حقيقت است. اما چرا اکنون در قالب دفاع و پشتيبانی از فراکسيون ظاهر ميشويد؟ اين ملاحظه کاری ناشيانه  شما ناشی از ترس تان از افکار عمومی است. ظهور دوباره خود را بايستی با احتياط اعلام کنيد و نقش خود را در طراحی اين حرکت انکار کنيد.
پنج تن از شما طولانی مدت يا کوتاه مدت در سطح رهبری و کميته مرکزی حزب کمونيست يا کومه له فعاليت داشته ايد، هيچ کس نقش زيانبار کسانی از شما  را در دوران شکل گيری کانون "کمونيزم کارگری" و "فتح قلعه" از درون در خدمت به اين جريان و بعد از "فتح قلعه" در راه جريان "پشيمانی" و "روحيه شکنی" در مقابل جريان "کمونيزم کارگری"  فراموش نکرده و نيز زخمهايی که به دست شما و با سوء استفاده از اعتماد انسانهای فداکار در پيکر تک تک ما و کومله و جنبش انقلابی کردستان وارد کرديد هنوز التيام نيافته است. در جريان انشعاب سازمان زحمتکشان کسانی از شما در نقش کميته اجرايی و کميته مرکزی حزب با تمام قوا از آنان دفاع نموديد.
يکی از همان ميرزا بنويسها، مقالاتی در ضديت با کومه له کمونيست نوشت و بارها در "روژهه لات تی - وی" به تشريح "سوسياليزم دوبچکی" پرداخت که اکنون بخشی از همان نظرات مشعشع را چه بصورت توضيح سوسياليزم مورد نظر شما و فراکسيون و چه بصورت سوال مطرح کرده ايد. آن ديگری هرگاه تريبونی در جلوش قرار گرفت قبل از هر چيزعليه شعار عميقا انسانی و برحق "برابری" داد سخن داد. هرکدام از شما هريک بنوعی و به درجه ای کوشيديد که انشعاب سازمان زحمتکشان را جا بياندازيد و مشاور و دوست و همکار پشت پرده آنها بوديد. راستی به هيچکدام از حرکات خود در اين زمينه انتقادی نداريدو شبها را با خيال راحت سر بر بالين ميگذاريد؟ گناه ما اين بود که بر ادامه راهمان در کومه له و حزب کمونيست ايران پافشاری کرديم،  اما گناه شما چه بود؟ چرا اينگونه ساده بدون هيچ توضيحی، بدون اينکه خم به ابرو بياوريد به دوستان و همراهان خود در سازمان زحمتکشان کردستان پشت کرديد و عصبانيت ناشی از سرخوردگی از بابت  شکست آن پروژه را متوجه حزب کمونيست و کومه له کرده ايد؟
 وجدانتان را در خلوت خود قاضی کنيد که چه کسی باعث " تضعيف کومه له و جريان سوسياليستی در کردستان شده است؟ کومله و حزب کمونيست يا شما با آن گذشته روشن و نيز دفاعتان از سازمان زحمتکشان و همفکرتان ؟ لازم نيست من و شما شاهکارهای دوستان تا ديروزتان را بيان کنيم. کافی است کمی به خود زحمت بدهيد و نظرات و افشاگريهای سران و رهبران آن ۳ جريان در مورد يکديگر را در طول اين ۸ سال  بار ديگر مطالعه و گوش دهيد تا بفهميد که چه کسی با سواستفاده از اسم کومله تيشه بر ريشه اين جريان محبوب و توده ای زده است؟ و سهم شما به مثابه روشنفکران مشاور آنها چه بوده است ؟
ديگر اينکه  بيلان فعاليت ما را چه بعنوان حزب کمونيست و چه سازمان کردستان اين حزب (کومه له) در جلو چشمان خود مجسم کنيد و اگر انصافی در شما وجود دارد منصفانه قضاوت کنيد که چه کسی کومله چپ و سوسياليست در کردستان را که اکنون شما ظاهرا شعار دفاع از آن را سر ميدهيد از نابودی و انحطاط فکری، سياسی و تشکيلاتی نجات داد و بار ديگر آنرا به نيروی مورد اعتماد و اطمينان مردم کردستان تبديل کرد؟ اعتصاب عمومی ۱۶ شهريور ۱۳۸۴، اعتراضات و مبارزات متحدانه و سرافرازانه اول ماه مه ها، ۸ مارس ها، مراسم پر جمعيت  ۲۶ بهمن روز کومله در نقاط مختلف، اعتصاب سالانه کارگران کوره پزخانه ها، فعاليت روزانه و قدم به قدم برای ايجاد نهادها و تشکلات کارگری، زنان و... کارنامه و تاريخ چه کسی در کردستان است و شما دوستان محترم و قديمی در اين تاريخ چه جايگاه و نقشی داشته ايد؟
حقيقت اين است که شما از شکست پروژه "کومه له سازی" سازمان زحمتکشان ناراحت و مايوس شده ايد و به درستی يکی از عوامل اساسی ناکامی آن پروژه بيگانه با حيات کومله را وجود فداکاری و استقامت کومه له کمونيست در کردستان و حفظ سنتها ی انقلابی اين جريان ميدانيد و اکنون در صدد جبران اين شکست و باز هم در صدد اجرای تئوری "فتح قلعه" از درون هستيد. آدم منصف اگراز صداقت کومه له بويی برده باشد، بعد از اين ماجراها می بايستی به انتقاد از خود می نشست و نه اينکه کار تدارک انشعاب ديگری را آغاز ميکرد. 
اين دوستان در حمايت خود از "فراکسيون" مينويسند "اقدام اين رفقا را جزئی از يک جنبش انتقادی چپ و سوسياليستی ميدانيم که در برابر گرايشات فکری و سياسی که کومه له را دچار تفرقه، تشتت و بحران  کرد به ميدان آمده اند"!
کاش اين ادعای شما درست بود. قبلا آرزو داشتيم زمانيکه کومله در تشتت و بحران بود به ميدان می آمديد و سهمی در کاهش اين تشتت و بحران ايفا ميکرديد. اما اکنون که کومه له آن بحرانها را پشت سر گذاشته و دوباره به نقطه اتکا و اميد مردم کردستان تبديل شده،  چشم هايتان قدرت ديدن اين حقايق را ندارد و اتفاقا برای ايجاد تشتت و بحران و تعميق آن در صفوف کومله و جنبش انقلابی کردستان به ميدان آمده ايد. شما سهم شاخه های مختلف زحمتکشان  در ضربه زدن به کومه له و به حراج گذاشتن تاريخ و سياستهای آن را در بارگاه امريکا و ناسيوناليستها ناديده می انگاريد و حزب کمونيست و کومه له  که آن تاريخ، سياست و اهداف را زنده نگاه داشت "سبب تضعيف جريان چپ و سوسياليست در کردستان ميدانيد"  واقعا بر اين همه ذکاوت و انصاف و فعاليت در آينده برای "تقويت چپ وسوسياليسم" بايد آفرين گفت.
 در پايان اطلاعيه تان نوشته ايد "ممکن است که پاره ای از نقطه نظرات اعلام شده فراکسيون دارای کمبودهائی هم باشد اما اين امر ما را در پشتيبانی از حرکت سياسی و فکری آن دچار ترديد نمی کند".
در اين جمله چندين حقيقت ناگفته پنهان است. اولا، حمايت مشروط شما ناشی از نگرانيتان در اظهار کمونيست بودن "فراکسيون" است که چند بار و بويژه بمنظور متقاعد کردن صفوف حزب و کومه له و دوستان و طرفداران اين جريان، قسم های  کمونيستی زيادی تکرار شده است.
ثانيا،  کارکرد معجزه آسای واژه  "حفظ مواضع" برای اين است که هر جا برای "فراکسيون" مشکلی پيش آمد و قافيه برآنها تنگ شد ويا با نظرات غير کمونيستی و "سوسيال دمکراتيک" شما تقابل پيدا کردند، بلافاصله اين  واژه به ياری شما می آيد و پا را از مخمصه بيرون ميکشيد و همچون برخوردتان به سازمان زحمتکشان در نيمه راه آنها را تنها ميگذاريد و همه مصايب و کاستيها را در ميان آنها سرشکن خواهيد کرد.
 ثالثا "حمايت و پشتيبانی سياسی و فکری از فراکسيون که شما را دچار ترديد نميکند(خط تاکيد از من است) نه به منظور رفع تريد شما و فايق آمدن بر بی پراتيکی سالهای متمادی خانه نشينی و صيقل دادن ايدئولوژی تان و تفسير بی اعتمادی ديگران عليه شما، بلکه بمنظور فايق آمدن بر بی اعتمادی و ترديد دوستانی است که ممکن است با مواضع " فراکسيون" مشکل داشته  باشند، پيغام شما به آنها اين است که فعلا اولويت، ضربه زدن به کومه له ( سازمان کردستان حزب کمونيست ايران) است ، لذا بيخود مته به خشخاش نگذاريد و هدف اصلی را تعقيب کنيد. آيا براستی اين هدف شريفی است؟ آيا ميدانيد که شما با اين همه تناقضاتی که از همين ابتدای کار با خود حمل ميکنيد نطفه چند انشعاب ديگر را هم در کومه له مورد نظر خود ذخيره کرده ايد ؟
در پاراگراف آخر دفاع از "فراکسيون را برای خود ضرورت سياسی و آرمان تلقی" کرده ايد.
اين عبارت هم برای همه قابل درک است. دفاع از اين فراکسيون نه صرفا برای شما "سياسی و آرمانی" بلکه سياست و آرمان شما در اهداف اعلام شده اين رفقا بيان شده است.
اما اشتباه اصلی شما در اين است که از گذشته درس نگرفته و از آگاهی و شعور سياسی و آرمانی مخاطبينتان بويژه در داخل کردستان بی اطلاع و برای آن  حساب باز نکرده ايد. يعنی آنچه که نقطه قوت کومه له در  گذشته و حال بوده  و پاشنه آشيل مدعيان اين جريان در آينده نيز خواهد بود.
۱۸/۷/۲۰۰۸

کاریکاتور سازی از رابطه تئوری با جنبش طبقه

من در ادامه نوشته های قبلی ام، به این وجه دیگر و عاریه ای این کمونیسم ملی و آرمان بورژوازی صنعتی از بحث لنین در "چه باید کرد" و بحث مشخص کمونیستهای روسیه در مورد انتقال "تئوری" "پیشرو"  از میان روشنفکران و تحصیلکردگان بورژوازی به میان طبقه کارگر و به بحث وارد کردن "آگاهی" از بیرون به درون طبقه میپردازم و سعی میکنم نشان بدهم چرا تجدید حیات این ناسیونالیسم چپ پس از بحران و انشقاق و واگرائیهای که در جنبش و تحزب کمونیسم نوین ایران روی دادند، حتی لازم ندیده است در فرم قدیمی تر و  فرمولاسیونهای مغلق و متوهم پوپولیسم و سوسیالیسم خلقی، سر برآورد. و توضیح این حقیقت تلخ که چگونه در برهوت ناشی از تکه پاره شدن تحزب کمونیسم کارگری، سنت بی پایه و فروریخته جبهه ملی و حزب توده به نام سوسیالیسم و سوسیالیسم کارگری ترمیم و  بازسازی میشوند، زیاد دشوار نیست.

اگر چپ و سوسیالیسم مدافع آرمان بورژوازی صنعتی، از لابلای رساله امپریالیسم لنین، و رسیدن امپریالیسم به مرجله "گندیگی"، تئوری رشد نیروهای مولده و اوهام به یک سرمایه داری "دمکراتیک" و موزون و غیر وابسته و این اواخر "سرمایه داری باوجدان"!! را استخراج میکند و این آرمان بورژوائی را بطور خزنده به لباس "مارکسیسم لنینیسم" در می آورد، با سیاستهای مشخص و خود ویژه حزب سوسیال دمکرات روسیه و حزب بلشویک، هم در زمینه "تئوری تشکیلات و تئوری حزب" و هم در تاکتیک همان رفتار را دارد. لنین در "چه باید کرد"، بحث انتقال "تئوری" از "بیرون" طبقه و توسط روشنفکران تحصیلکرده و "مارکسیست" را مطرح کرده است و در تقابل با اکونومیسم و نارودنیسم، لزوم مسلح شدن پیشروان و فعالین شبکه های کارگری به نقد مارکسیسم را تاکید میکند. اینجا چند نکته اساسی توجیهی شده است تا ناسیونالیسم چپ، فعلا در پوشش جدیدی از سوسیالیسم خلقی، هم از کتاب چه باید کرد و هم امپرایالیسم و هم دو تاکتیک، بر جاذبه دیرین آرمان بورژوازی صنعتی، یعنی رسالت "ترقیخواهی" بورژوازی غیر امپریالیستی و سرمایه داری غیر وابسته، حزب روشنفکران و تئوریسینهای این الیت و مبانی جاودانی مرحله "دمکراتیک" انقلاب و "دولت موقت" را برای اعلام سیر محتوم و دترمینیسم تاریخی کمونیسم تکاملگرای خود در "آخرین مرحله سرمایه داری"  تدوین و به بازار عرضه کند.

در دوران هاى تیرگی و فترت تاريخى، خلاقیت و قدرت ابتکار و حس درک زمان و تشخیص تحولات در مکانیسمهای تغییر در قدرت سیاسی و ابزارهای بسیج مردم و طبقه کارگر، در میان لایه هائی از "کمونیسم" که از شیوه های بنیانگذاران مارکسیسم، دگم و کلیشه و کاریکاتور میسازد، به یک عارضه فلج کننده تبدیل میشود. سنت بازگشت به گذشته و تبدیل کردن تئوری و علم و سازمان و حزب انقلابی به زبان و فرهنگ مهجور در میان الیت روشنفکران ناسیونالیسم چپ که کمونیسم و مارکسیسم را از بستر انتقادی و سلبی و علمی و طبقاتی اش بطور وارونه به میان کارمندان و دانش آموزان و دانشجویان "انتقال" میدهند، در این تاریخ "درونی" سکتی، قوی است.

از جمله این مقاطع تاریخ کمونیسم حاشیه ای و غیر اجتماعی، یکی هم موضوع رابطه تئوری با طبقه و بحث "انتقال" و پیوند تئوری و پراتیک است. صورت مساله معکوس شده است و بحث لنین که قرار بود کمونیسم و مارکسیسم انقلابی و پراتیک در برابر حق آب و گل داری و ذهنیت نارسیسیسم روشنفکران ضد مارکسیست؛ و در تقابل آنها با انتقال و نفوذ و جاذبه "دگمها" و "احکام خشک" مارکسیسم و کمونیسم، از ضرورت بهم جوش دادن این تئوری رادیکال با "ذهنیت سوسیالیستی توده های طبقه" به مبارزه برخیزد، وارونه و معکوس و کاریکاتور شده است. 

زمینه تاریخی و بستر عینی بحث انتقال "آگاهی"

قبل از اینکه محتوای واقعی آن "آگاهی" را که در سیستم تفکر و تعقل ناسیونالیسم چپ، با یک چرخش قلم و با تردستی، مارکسیسم و آگاهی کمونیستی نام گرفته است، بشکافم، لازم میدانم به معضلات واقعی و آن موانع جدی و مادی و تاریخی که کمونیسم( آنوقتها به نام سوسیال دمکراسی) در روسیه با آن دست به گریبان بود، اشاره ای داشته باشم.

لنین در رساله "چه باید کرد" اتفاقا از بحث "آگاهی سوسیالیستی در بیرون طبقه" و "جنبش خود بخودی و آگاهی تریدیونیونیستی در درون طبقه"، جدل خود را شروع نکرده است. فصل اول بحث او با این عنوان آغاز شده است: "دگماتیسم" و "آزادی انتقاد". در آن دوره ها، بطرز شگفت انگیزی، تشابه جدال کمونیسم و مارکسیسم در روسیه را با جدل و "افشاگریها"ی سوسیالیسم تکامل گرا و ملی با مارکسیسم انقلابی و کمونیسم کارگری در دوره حاضر میبینیم. آنوقتها در روسیه پس از یک دوره فعالیت "مارکسیسم علنی" که به گفته لنین، مارکسیسم از زبان "مارکسیست های سابق"( نوع روسی برنشتین و نمایندگان آن در روزنامه "رابوچیه دلو") به سطح مبتذل و عوامانه ای تنزل داده شده بود، آزادی انتقاد و برائت از "تکرار طوطی وار" دگمهای "قدیم" و "احکام خشک" مد شده بود. کمونیست سابقی ها با شعار "آزادی انتقاد" از تئوری های باصطلاح دگم، " و "مرگ بر ارتدکس ها"، "شورش" کردند( این "شورش" برعلیه رادیکالیسم افراطی کمونیسم و تئوری مارکسیسم در دو مقطع مختلف روی دادند. اپورتونیستهای طرفدار تز متعارف شدن رژیم اسلامی و فرارسیدن "دوران گذار" رژیم سرمایه به رژیم سرمایه داران، عینا زیر همین عنوان "شورش"، پرچم تبری از کمونیسم و مارکسیسم پراتیک و انقلابی را بلند کردند، اولی در حوالی سال ۱۹۰۰ در روسیه، و دومی در آوریل ۱۹۹۹ و پرده دوم همان تئاتر در دوران تکه پاره شدن حککا و مرگ منصور حکمت، در ایران). لنین با اشاره به بستر فعالیت جدی و کارهای عمیق تئوریک کمونیستهای قدیمی روسیه در دهه هشتاد و نود قرن نوزدهم؛ و رقیق شدن مارکسیسم در دوران مارکسیسم علنی، اتفاقا در دوایر پرفسورهای دانشگاهی و دانشجوئی، به یک رگه قوی در هجوم این دوایر به "تئوری" های مارکس و در تقابل با فراخوان اینها برای "قانع کردن جنبش کارگری به اصلاحات ناچیز در پوشش مبارزه ["رئالیستی" کارگران در سطح تریدیونیونیستی]، اشاره میکند. به این نکته اشاره میکند که چگونه طرفداران "آزادی انتقاد" از مارکسیسم، تلاش داشتند تا با "مبتذل کردن سوسیالیسم"، "با طرحهای پرطمطراق یک مشت اصلاحات ناچیز"، "که آنقدر ناچیزند که حکومتهای بورژوا بیشتر از آنها را عملی میکنند"، "ذهن سوسیالیستی" توده های طبقه کارگر را مشوب سازند. لنین در تقابل با این تقدس موقعیت "صنفی" و تریدیونیونیستی کارگران، به لزوم ارتقا "ذهنیت سوسیالیستی توده های کارگر"، تا حد رهبر سیاسی کل جامعه و قرار گرفتن این طبقه و حزب آن در راس  مبارزه برای بزیر کشیدن ارتجاع تزاری تاکید دارد و پافشاری میکند. و این گرایش دست کشیدن از رادیکالیسم افراطی، البته یک پدیده بین المللی بود که با شروع جنگ اول جهانی، به موضع دفاع از بورژوازی خودی درغلطید و لنین را در موضع برگرداندن لوله تفنگها بر علیه بورژوازی خودی، قرار داد. آنچه که لنین در فصلهای بعدی و با عبارات پیوند تئوری با جنبش طبقه و یا نفوذ تئوری از بیرون به درون طبقه فرموله میکند، در واقع بر این بستر "رویگردانی"، کمونیست سابقیها و روشنفکران مذبذب دوران "مارکسیسم علنی"  از "احکام دگم و خشک" کمونیسم و مارکسیسم بوده است.

کمونیسم دانش آموزی و دانشجوئی امروزین و میراث داران "مارکسیسم علنی" یک قرن پیش در روسیه، ردای دوران "باستان" شوالیه های پرودونیسم و نارودنیسم و سوسیالیسم خلقی را بر تن میکند و  اجزاء و منابع این سوسیالیسم خرده بورژوائی و سوسیالیسم حقیقی آلمان را در برابر کاپیتال، مانیفست و مبانی مارکسیسم انقلابی و کمونیسم کارگری و یک دنیای بهتر قرار میدهند. 

برنشتینها و رابودچیه دلوهای ایران، مدینه فاضله ناسیونالیسم چپ در عمل

ناسیونالیسم چپ ایران، فعلا ملبس به کمونیسم ملی و خلقی و نو پوپولیستی، بازهم بطور شگفت آوری علیرغم تاریخ ادبیات "مارکسیسم انقلابی" و کمونیسم کارگری در جدل فکری و تئوریک و سیاسی با منابع و اجزاء سوسیالیسم خلقی، و ناسیونالیسم چپ و شکست دادن آن، گرد و غبار را از اهداف و آرمان الیت روشنفکری و دانشجوئی برای ایجاد "دولت موقت" و عبور "دمکراتیک" از جمهوری اسلامی تکانده اند و قصد دارند بار دیگر این آرمان دیرین بورژوازی صنعتی را به درون صفوف"طبقه کارگر" ببرند و کارگر را با آن "پیوند بدهند". چنین تقلائی در دوره بحران انقلابی سالهای ۵۷ تا ۶۰ در ایران انجام شد و با سردی و بی تفاوتی فعالین کارگری و "ذهنیت سوسیالیستی توده های طبقه کارگر" روبرو شد. بسیار روشن بود که کارگر، نمیتوانست تئوریهائی را که قائل به بورژوازی خوب و بد، ملی و وابسته بود، از خود بداند و  و بنابراین نتواند آنرا "بفهمد". و این معضل روشنفکر خرده بورژوا که چرا کارگر باید با چنان تئوریهائی "پیوند" برقرار کند و آنرا در میان صفوف خود گسترش بدهد، به نظر میرسد که در میان این لایه از مجاهدین نوین آرمان بورژوازی صنعتی و اوهام مشروطه خواهی، هنوز هم لاینحل و بی جواب مانده است. این نوع تئوریها واقعا برای طبقه کارگر دارای ذهنیت سوسیالیستی، نامانوس اند، غامض اند و واقعا غیر قابل "فهم". اینکه پس از عبور مارکسیسم انقلابی و کمونیسم کارگری از سیستم فکری سوسیالیسم خلقی و ملی، ذهنیت موجود در میان الیت سیاسی و روشنفکری، میدانی باز بگذارد تا همان دستگاه فکری آرمان بورژوازی صنعتی، در قالب "فلسفی" تجدید حیات بکند، خود زیر یک علامت سوال بزرگ قرار دارد. و شاید به همین دلیل است که جاذبه این تئوریها، حتی در دوائر دانشگاهی و آکادمیک، بسیار تنگ و محدود شده است. بنابراین علاوه بر اینکه بنیان این تئوری در میان اقشار و طبقات "بیرون از طبقه کارگر"، بیان آرمانی همان طبقات و اقشار است، اما بر زمینه جدل و تقابل عینی و واقعی و نیز تاریخی بین تئوری مارکسیسم و کمونیسم و تئوریها و فلسفه و سیاست های بورژوائی، و بطور اخص در تاریخ سه دهه اخیر جامعه ایران، تزها و تئوریهای مشروطه خواهی و بنیانهای آرمان ایجاد یک کشور صنعتی و ملی و مستقل، در میان الیت سیاسی و روشنفکری جامعه ایران، دیگر جاذبه چندانی ندارد. یک دلیل مهم این بی جاذبگی، محک خوردن آن تزها و سیاستها در مواجهه با سیر تحولات جامعه ابران در جریان انقلاب ۵۷ و رفتار و روش مدافعین کلاسیک آرمان دیرین بورژوازی صنعتی، و از همه مهمتر، بستر حزبی آن، حزب توده و کل طیف هنرمند و نویسنده دوایر جنبش ملی اسلامی، با به قدرت رسیدن جمهوری اسلامی است. این تاریخ معرفه و طی شده جدال طبقات و انعکاس تقابل آرمانها و اهداف سیاسی طبقات متخاصم در جامعه ایران، با نتایج عملی و پراتیک همان تئوری های سوسیالیسم ملی و سیر افول و عروج سرمایه داری دولتی بر ویرانه شکست انقلاب اکتبر، تکمیل و به نحو تکان دهنده ای نیز "محک" خورده است. چین و تز های کمونیسم ملی مائو برای بیرون بردن آن کشور از یک جامعه "نیمه مستعمره  نیمه فئودال" و تبدیل کردن آن به یک کشور صنعتی، نمونه برجسته ای است. کسی شک ندارد که چین اکنون نه تنها یک کشور صنعتی است، بلکه میشود به عیان دید که جهش عظیم تکنیکی و صنعتی، چین را به یک "ابر قدرت" جدید تبدیل کرده است. طبیعی است که هر کسی و هر کمونیست و مارکسیستی، یک کشور صنعتی و مدرن و پیشرفته را به جامعه ای تحت اشغال و مستعمره و فئودالی و عقب مانده و فقر زده ترجیح میدهد. اما امر جنبش کمونیستی و انقلاب کمونیستی برای سازماندهی پادگانی کار ارزان و بردگی نظامی کار مزدی نیست. جامعه ای که در آن مجازات اعدام برقرار است، هر اندازه پیشرفته و صنعتی، و نتیجه و ثمره جنگهای حماسی "ارتش توده ای"؛ کشوری که تمایلات جنسی آدمها را کنترل و برای آنها محدودیت و مجازات وضع میکند، نه تنها سوسیالیستی، که غیر انسانی است. جامعه ای که با سازمان دهی نظامی و پادگانی کار ارزان، حامی و تکیه گاه مرتجع ترین و کثیف ترین حکومتهای استبدای برای به تعطیل کشیدن مراکز کار و محل معاش مردم است، سرازیر شدن سیل کالاهای ارزان ساخت چین به این نوع کشورها و حتی شبه کشورهای تحت سیطره عشایر و قبایل برای مثال، نه تنها ضد کارگری است، بلکه محمل "رسمی" و "دولتی" و "قانونی" و مطابق موازین "بین المللی" برای سر پا نگاه داشتن طفیلی ترین و کثیفترین حکومتهای جنایتکار و سازماندگان نسل کشی و قتل عامها است. همین گرایش دیرین مشروطه خواهی که حتی صریح و بی پرده هم اعلام کرده است که جز با روال و شیوه "دمکراتیک"، نمیتوان از جمهوری اسلامی عبور کرد؛ و سوسیالیسم قابلیت و ظرفیت بسیج مردم را ندارد، دورنمای دیگری که سوسیالیسم ملی در چین اوج درخشش آنست، در برابر ذهنیت سوسیالیستی توده های طبقه کارگر ترسیم نمیکند. بسیار طبیعی است که کارگر به تئوری و وعده پادگانی کردن بردگی خود، روی خوش نشان ندهد و این آرمان و تئوری را بیگانه و در "خارج" از دایره آگاهی سوسیالیستی و آرمان سوسیالیستی و مبارزه سوسیالیستی خود علیه بردگی و اسارت کار مزدی بداند. اما "دوره و مرحله"، برای تجدید حیات بقایای مشغله و ذهنیت نوستالژیک سوسیالیسم خلقی و ملی، انگار فعلا تصویر کردن و اگرآندیسمان و بزرگنمائی خصلت "غیر دمکراتیک" سرمایه داری را لازم کرده است.

تفاوت سوسیالیسمهای بورژوائی با سوسیالیسم ملی و خلقی

لنین در چه باید کرد و در "درون" جنبش سوسیالیستی، با آن رگه هائی از سوسیالیسم بورژوائی و خرده بورژوائی به جدل برمیخیزد، که میخواهند طبقه کارگر را نه با دکترین کمونیسم، بلکه با رد این "دگمها" و رواج "آزادی انتقاد" از آنها و با مبتذل کردن سوسیالیسم، و با هویت صنفی عادت بدهند. ناسیونالیسم چپ در پرده ریاکارانه سوسیالیسم خلقی و ملی، اما، در بستر طبقاتی و آرمانی خود، یک پدیده در "بیرون" از طبقه؛ و جنبش طبقه بورژوا در کشور "تحت سلطه"، "غیر دمکراتیک"، "عقب مانده و جهان سومی و شرقی" است. سوسیالیسم تا قبل از دوره ای که با شکست انقلاب اکتبر، به پایان میرسد، بخش در هم تنیده ای با جنبش کارگری است. در دایره این جنبش سوسیالیستی است که انواع گرایشات گوناگون سوسیالیسم خرده بوروژائی، بورژوائی و محافظه کار و ارتجاعی در تقابل با یکدیگر قرار گرفته اند و "مانیفست"، برنامه و پلاتفرم سوسیالیسم کارگری و سند انتقادی علیه دیگر گرایشات سوسیالیستی در "درون" جنبش کارگری است. تا دورانی که با شکست انقلاب اکتبر در فاصله سالهای ۱۹۲۵ تا ۱۹۳۰، مشخص میشود، بر پا کردن یک جامعه مبتنی بر سازماندهی با "برنامه" سرمایه داری دولتی، یک رگه از سوسیالیسم در جنبش کارگری را تشکیل نداده است. از این دوره به بعد است که سوسیالیسم از بستر طبقاتی خود جدا میشود و تئوری و آرمان طبقات دیگر و مشخصا ناسیونالیسم، به نام و در پوشش سوسیالیسم خود را فرموله میکند. بر بستر این جدائی و شکاف طبقاتی است که مبارزه علیه عقب افتادگی، و تئوریهای "رشد" اقتصادی، بویژه در کشورهای "جهان سوم" و در یک کلام ناسیونالیسم، زبان گویای بورژوازی مشروطه طلب و "ترقیخواه" است. تزها و تئوریهای مائو حتی به شکل فرمال هم ربطی به نقد مارکس در کاپیتال و یا تزهای او در دیگر آثارش ندارد. تفاوت ناسیونالیسم چپ و سوسیالیسم ملی و خلقی با برنشتین و کائوتسکی و لاسال و دوره پایانی انترناسیونال دوم، فقط در محتوای بورژوائی سوسیالیسم خلاصه نمیشود. این تفاوت، تفاوت دو طبقه و تفاوت آرمان و اهداف سیاسی دو گرایش و دو طبقه متضاد است. اگر سوسیالیسم خلقی ایران در دوران کودکی خود به بورژوازی ملی و مترقی متوهم است و این توهم با محدودیتهای تاریخی سوسیالیسم ایران قابل توضیح است، تجدید حیات بقایای آن، اگر با حسرت نوستالژیک خود را با آن محدویدتها بازتعریف کرده است، اما هرگاه هم حتی اگر با لکنت زبان و غامض و پیچیده و مغلق و فلسفی مواضع اثباتی اش را بیان کرده است، صریح الهجه، ناسیونالیست است. صریح با سوسیالیسم فاصله میگیرد و "فعلا" دولت موقت و عبور "دمکراتیک" از جمهوری اسلامی و "دوران" عبور رژیم سرمایه به رژیم "متعارف" سرمایه داران را ممکن و عملی ارزیابی میکند.

ممکن است سوال شود که پس چرا لحن این لایه از ناسیونالیسم چپ نسبت به همدیگر، با وجود اینکه به متعارف شدن جمهوری اسلامی باور دارند و عقیده دارند که ناسیونالیسم ایرانی از دل جناحهای رژیم، دیر یا زود، بیرق رژیم سرمایه داران را بلند میکند و "اسلامیت" رژیم و بزیر کشیدن آن معضل مردم ایران و طبقه کارگر نیست، این قدر پرخاشگرانه است؟  فکر میکنم جواب این است، اینها هر اندازه از نظر مواضع به یکدیگر نزدیک میشوند، لحنشان پرخاشگرانه تر است، چون تندی لحن، رمز جدال بر سر نمایندگی "انحصاری" تجدید حیات چپ خلقی البته مبهم و مقید به محدودیتهای تاریخی سه دهه قبل، در هیات ناسیونالیسم چپ و صد البته عیان و صریح الهجه ضد مارکسیست است.

تاریخ "خودمان" و تاریخ جامعه

یک وجه مشخصه آن رگه هائی از "کمونیسم" که همیشه به حواشی بی اهمیت و بی تاثیر در زندگی انسانهای واقعی پرتاب میشوند و به آن خو میگیرند، جدا شدن از سیر واقعی حرکت جامعه و تعریف کردن یک تاریخ ویژه "خود" است. در طول مقاطع مهم تاریخ، از دوران عروج مارکسیسم و کمونیسم، جنبش کمونیستی و حتی جنبشها و حرکات بزرگی که کمونیسم را منبع الهام جنبش خود تعریف کرده اند، تاریخ دیروز خود را بطور خطی ادامه نداده اند. این کمونیسم، ماهیتا اجتماعی بوده است و به اهرمهائی دست برده است که زندگی مردم را در ابعاد وسیع دچار تغییر و تحول کرده است. و این در تمامی عرصه های حیات بشر صادق است. کتابهای مارکس، و مهمترین آن کاپیتال، یک جهش عظیم فکری انسان است. این کتاب یک برش قاطع و در همان حال عمیق و تئوریک و انقلابی در تعریفی است که فلاسفه بزرگ جهان از معنی زندگی و راههای مبارزه برای زندگی انسان بدست داده و قبل از مارکس تدوین کرده بودند. در مقابل افلاطون و ارسطو و کانت و هگل و روسو و ولتر، مارکس به گفته رومن رولان رومان نویس برجسته قرن بیستم، غرش رعد آسا در آسمان دانش و فلسفه و آرمانهای انقلابی و انسانی بشریت بود.

لنین به عنوان معمار و رهبر انقلاب اکتبر خود را میشناساند و بانی تحول زیر و روکننده ای که منبع الهام بسیاری از حرکتهای بزرگ برای تغییر زندگی بشر میشود. بزرگترین مورخان رئالیست، لنین را مبتکر راهی برای تغییر و ممکن و مطلوب بودن انقلاب سوسیالیستی به ثبت رسانده اند. مائو و هوشی مین و چه گوارا که خود را ملهم از سوسیالیسم و کمونیسم تعریف کردند، رهبر دفاع از عزت و احترام مردمی تحت سرکوب و ستم و بانی بیرون آوردن یک جامعه تحت اشغال و عقب مانده و تحقیر شده بودند. تمام راز افسانه کومه له، در این نهفته است که شماری از روشنفکران انقلابی که خود را سوسیالیست و مدافع مانیفست تعریف کرده بودند، بانی هدایت یک جنبش مقاومت بزرگ در برابر ارتجاع اسلامی و پس زدن قلدریهای ناسیونالیسم کرد و حزب سیاسی آن، حزب دمکرات، بودند و اعتبار و وجهه اجتماعی خود را در خدمت اعتبار بخشیدن به کمونیسم و احترام به مارکس و مارکسیسم قرار دادند.

و برعکس، هر جا و هر گاه، نوع دیگری از "کمونیسم" به درون حفره تاریخ ویژه خودش برگشت، و رمز و رموز و کدهای دیالوگ با خود و اسارت به تاریخ خود را به عنوان کمونیسم و سوسیالیسم انتخاب کرد، حاشیه ای ماند، از جامعه و مسائل جامعه کناره گرفت، به همین دلیل بی تاثیر ماند و در خود و رثا و تملق به خود و روحیه از خود متشکری افسون شد. این نوع دوم کمونیسم خودی، محفلی، سازمانی، دانش آموزی و کارمندی و همیشه حاشیه ای و البته آروگانت و متکبر و متبختر، با بزرگان برجسته جنبش کمونیستی و تئوریهایشان همان رفتار را کردند و همان بلا را آوردند که با خود کرده و بر سر خود آورده بودند. مارکس و کاپیتال و ایدئولوژی آلمانی و لنین و چه باید کرد و دو تاکتیک و منصور حکمت و نقد دمکراسی و یک دنیای بهتر و مبانی کمونیسم کارگری او را در تاریخ "درونی" خود محبوس کردند و به آن تاریخ فرقه ای و سکتی ضمیمه و سنجاق کردند و تصویری از آنها دادند که برگردان تصویر خود آنها در ذهنیت جامعه است: زبانی نامفهوم، کلیشه پرداز و مغلق گو و پوچ و بی محتوا و توام با غرق شدن در فضای تعریف از خود و تملق به خود و سرمستی از مشاهده تصویر خود در دنیای مجازی سیاست و در فضای دروغین و فریبنده مدار بسته داخلی. نه کمونیسم و مارکسیسم و نه چهره های برجسته جنبش کمونیستی را نباید از دریچه این نوع کمونیسم بازگشته به محافل خودی و به درون خو گرفته، شناخت و بازخوانی کرد. تمام مساله این است که باید در پس انتقاد بی گذشت این انواع کمونیسم های حاشیه ای و جدا نشان دادن آنها از  جایگاه قدرتمند سیاسی و جاذبه شکوهمند تئوریک و فکری و متدولوژیک بستر اصلی کمونیسم و جنبش کمونیستی و ظرفیت آن برای کارهای بزرگ اجتماعی،  از تحقیر و مبتذل کردن کمونیسم و مارکسیسم و ارائه یک تصویر نازل و مهجور و درون خانوادگی توسط چپ حاشیه ای از چهره های پرعظمت رهبران جنبش کمونیستی، جلوگیری کرد. و اگر من در نقد کلیشه سازی از مبانی کمونیسم و سیاست و دخالتگری انقلابی کمونیسم و مارکسیسم و کاریکاتور سازی از مارکسیسم و متدولوژی لنین، مینویسم، هدف دیگری جز بیرون آوردن کمونیسم و مارکسیسم از زیر آوار تهاجم ناسیونالیسم چپ در پوشش کمونیسم عبارت پرداز و حاشیه ای و غرق در مناسک تملق به خود، ندارم. 

در نوشته های بعدی به وجود دیگری از بنیانهای ناسیونالیسم چپ و مشروطه خواهی آن و اصطلاحات عاریه ای آن از مباحث درون حزب سوسیال دمکرات روسیه( بعدا منشعب به بلشویک و منشویک) در مقاطع قبل و بعد از انقلاب اکتبر میپردازم. جایگاه "مرحله" و "دوران" دمکراتیک و سوسیالیستی و انتزاع غیر علمی از سیر رویدادها و اتفاقات و تحولات در روسیه طی آن مقاطع را توضیح میدهم و میشکافم.

نیمه اول سپتامبر ۲۰۰۸

iraj.farzad@gmail.com